O‘zbekistonda firibgarlik qurboni bo‘lsangiz, nima qilish kerak?

O‘zbekistonda firibgarlik qurboni bo‘lsangiz, nima qilish kerak?

0
0
395
Agar siz firibgarlik qurboni bo‘lgan bo‘lsangiz, nima qilish kerak?

Tezda amalga oshirilishi kerak bo‘lgan qadamlar

📵 1. Firibgar bilan aloqani to‘xtating

  • Telefon raqamini, messenjerdagi akkauntini yoki email manzilini bloklang.

  • Shaxsiy ma’lumotlaringizni (PIN-kod, CVV, pasport raqami) hech qachon bermang.

🧾 2. Barcha dalillarni saqlang

  • Suhbatlar skrinshoti, saytlar, reklama, to‘lovlar haqida ma’lumotlarni arxivlang.

  • Bank SMSlari, to‘lov cheklari yoki kvitansiyalarni saqlang.

🏦 3. Bankka murojaat qiling

  • Bank xizmatiga qo‘ng‘iroq qilib, hisobingiz xavfsizligini tekshirtiring.

  • Zarur bo‘lsa, kartani bloklatib, to‘lovlarni to‘xtating yoki qaytarish imkonini so‘rang.

👮‍♂️ 4. Ichki ishlar organlariga murojaat qiling

  • Eng yaqin IIBga boring yoki onlayn murojaat yuboring.

  • Dalillar bilan ariza yozing va arizangiz ro‘yxatga olinganini tasdiqlang.

O‘zbekistondagi firibgarlik uchun javobgarlik

O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 168-moddasida firibgarlik quyidagicha tariflanadi:

Firibgarlik — boshqa shaxsning mol-mulkini yoki mol-mulkka bo‘lgan huquqini aldov yo‘li bilan yoki ishonchni suiiste’mol qilib qo‘lga kiritish.

Og‘ir hollarda (yirik miqdor, oldindan til biriktirib, kompyuter texnologiyalari orqali) quyidagi jazolar qo‘llaniladi:

  • Katta miqdorda jarima,

  • Majburiy jamoat ishlari,

  • 5 yildan 8 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish.

Manba: norma.uz

O‘zbekistonda keng tarqalgan firibgarlik sxemalari

Sxema turi Belgilari Himoya
Soxta “bank xodimi” “Kartangizda muammo bor” deyishadi Bankka o‘zingiz alohida qo‘ng‘iroq qiling
Arzon tovarlar Juda past narx, aloqa yo‘q Saytni tekshiring, izohlarni o‘qing
SMS orqali aldash Kodlar, havolalar yuboriladi Hech narsa ochmang, zudlik bilan o‘chiring
“Kredit olgan ekansiz” Sizga tegishli bo‘lmagan kredit Bankga murojaat qiling va IIBga ariza yozing
“Hisobingiz bloklangan” Ma’lumotlaringizni olishga harakat qilishadi Faqat rasmiy manbalarni tekshiring

Qayerga murojaat qilish mumkin?

Tashkilot Aloqa ma’lumotlari Vazifasi
Ichki ishlar vazirligi (IIV) 📞 102
🌐 www.mvd.uz
Jinoyat bo‘yicha ariza qabul qilish
Markaziy bank 🌐 www.cbu.uz Bank bilan bog‘liq muammolarni ko‘rib chiqish
Cyber xavfsizlik markazi 🌐 www.cyber.uz Kiberfiribgarlik bo‘yicha ko‘mak
O‘zbekiston Ombudsmani 🌐 www.ombudsman.uz Fuqarolik huquqlarini himoya qilish

Firibgarlikdan qanday himoyalanish kerak?

  • Shaxsiy ma’lumotlarni bermang: Kodlar, login-parol, pasport nusxasi hech kimga yuborilmasin.

  • Ikki bosqichli himoyani yoqing: Bank, pochta, ijtimoiy tarmoqlarda ikki faktorli autentifikatsiyani yoqing.

  • Antivirus va xavfsizlik dasturlarini o‘rnating: Internetda xavfsiz bo‘lish uchun.

  • Shubhali havolalarni bosmang: Noma’lum raqamlar yoki havolalarga ehtiyot bo‘ling.

  • Do‘stlaringizni xabardor qiling: Yaqinlaringizni bu kabi holatlardan ogohlantiring.

Foydali ma'lumot

Fermer xo‘jaligi yeridan foydalanish nizolari

O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi — mamlakatimiz iqtisodiyotining suyanchi, fermerlarimiz esa uning jon tomiri. Yer — sizning eng qimmatli boyligingiz, tirikchiligingiz va kelajagingiz poydevoridir. Ammo, afsuski, yer bilan bog‘liq muammolar, ayniqsa, fermer xo‘jaligi yeridan foydalanish nizolari ko‘pincha qishloq ahlining tinchini buzadi. Bunday nizolar nafaqat moliyaviy yo‘qotishlarga, balki asabiy tanglik va hatto uzoq yillik dushmanliklarga ham sabab bo‘lishi […]

0
0
23

Patent litsenziyasi bo‘yicha nizolar

Zamonaviy biznes dunyosida innovatsiyalar va noyob g‘oyalar har bir kompaniya uchun oltin koni hisoblanadi. O‘zbekiston tadbirkorlari, xususan, IT-kompaniyalari uchun intellektual mulkni himoya qilish, ayniqsa patentlar va ularga asoslangan litsenziyalar orqali, biznesning barqaror rivojlanishini ta’minlashning asosiy shartidir. Biroq, ko‘pincha bu sohada turli kelishmovchiliklar yuzaga kelishi mumkin. Aynan shu yerda patent litsenziyasi bo‘yicha nizolar dolzarb muammoga aylanadi. […]

0
0
7

Ma’muriy tekshiruv natijalarini rad etish

Tadbirkorlik faoliyati nafaqat iqtisodiy o‘sishning asosiy drayveri, balki mamlakat taraqqiyotining ham muhim garovidir. Biroq, har bir tadbirkor o‘z faoliyati davomida davlat organlari tomonidan o‘tkaziladigan turli nazorat tadbirlari va tekshiruvlarga duch kelishi tabiiy. Ba’zan bu tekshiruvlar natijasida shunday xulosalar yuzaga keladiki, ular tadbirkorning haqli e’tiroziga sabab bo‘ladi. Ayniqsa, davlat organlari tomonidan o‘tkazilgan ma’muriy tekshiruv natijalarini rad […]

0
0
3

Qurilish jarayonida kafolat masalalari

Yangi uy qurish yoki mavjudini ta’mirlash – har birimizning hayotimizdagi eng muhim va hayajonli voqealardan biridir. Bu nafaqat devor va tomlar, balki orzular, qulaylik va kelajakdagi xotirjamlik qurish demakdir. Ammo bu katta loyiha yakunlangandan so‘ng kutilmagan muammolar yuzaga kelsa-chi? Masalan, tom oqsa, devorlarda yoriqlar paydo bo‘lsa yoki suv tizimi ishlamay qolsa-chi? Aynan mana shunday holatlarda […]

0
0
13

O‘zbekiston Respublikasida uzoqdan ishlash: 2025 yil holatiga ko‘ra xodimlarning mehnat huquqlari qanday himoyalangan?

Uzoqdan ishlash O‘zbekistonda tobora keng tarqalmoqda. Ammo xodimlar qanday huquqlarga ega? Ish beruvchi qanday majburiyatlarni bajarishi kerak? Huquqlaringiz buzilgan taqdirda qanday himoya qilish mumkin? Bu savollarga javoblarni batafsil maqolamizda o‘qing. Kirish Uzoqdan ishlash (remote work) O‘zbekistonda so‘nggi yillarda keng tarqalgan ish shaklidan biri bo‘lib qoldi. Pandemiya davrida shu usulda ishlash ko‘paygan bo‘lsa-da, bugungi kunda ko‘plab […]

1
0
86

Цифровая трансформация правовой сферы: вызовы и перспективы

Цифровая трансформация охватывает все сферы жизни, включая правовую сферу, где технологии меняют подходы к правоприменению, судебным процессам, доступу к юридической информации и многим другим аспектам. В данной статье мы рассмотрим вызовы и перспективы цифровой трансформации в правовой сфере. ОГЛАВЛЕНИЕ Цифровизация правоприменения Цифровая трансформация правоприменения охватывает широкий спектр деятельности, начиная от электронной подачи документов и заканчивая […]

0
0
82

Sug‘urta hodisasini isbotlash tartibi

Sug‘urta – bu nafaqat moliyaviy himoya, balki kelajakka bo‘lgan ishonchdir. Ammo ba’zan, kutilmagan hodisa yuz berganda, sug‘urta shartnomasi bo‘yicha kompensatsiya olish yo‘li o‘ylagandan ko‘ra murakkabroq bo‘lib chiqadi. Aksariyat sug‘urtalanuvchilar «sug‘urta hodisasini isbotlash tartibi» qanchalik muhimligini faqatgina hodisa yuz bergandan keyin tushunib yetishadi. Aslida, bu jarayon sug‘urta to‘lovini olishning asosiy kalitidir. Sug‘urta kompaniyasi sizga shunchaki ishona […]

0
0
14

Korporativ boshqaruvdagi huquqiy bo‘shliqlar

Har bir yirik kompaniya egasining asosiy maqsadi – biznesni barqaror rivojlantirish, bozor ulushini kengaytirish va investitsiyalarning qaytarilishini maksimal darajada oshirishdir. O’zbekistonda tadbirkorlik muhiti jadal o’zgarayotgan bir paytda, muvaffaqiyatga erishish uchun nafaqat marketing va moliyaviy strategiyalarni puxta ishlab chiqish, balki huquqiy xavfsizlikni ham ta’minlash zarur. Ko’pincha, kompaniyalar o’sish sur’ati bilan band bo’lib, e’tibordan chetda qoladigan jiddiy […]

0
0
4

Ma’muriy javobgarlikda yumshatuvchi holatlar

Hayotimizda kutilmagan vaziyatlar tez-tez uchrab turadi. Ba’zan o‘zimiz bilmagan holda yoki sharoit taqozosi bilan qonunbuzarlik holatiga tushib qolishimiz mumkin. Ma’muriy javobgarlikka tortilish — bu jiddiy masala, u jarimadan tortib ma’lum huquqlardan mahrum qilishgacha bo‘lgan oqibatlarga olib kelishi mumkin. Biroq, ko‘pchilik fuqarolar bilmaydigan bir jihat bor: qonun har doim ham faqat jazoni ko‘zda tutmaydi, balki insonparvarlik […]

0
0
5

O‘zbekiston fuqaroligini olish tartibi

Dunyoda o’z o’rningizni topish, yangi imkoniyatlar eshigini ochish va chinakamiga o’zingizni uyda his qilish – bularning bari ko’pincha siz yashayotgan mamlakat fuqaroligini olish bilan chambarchas bog’liq. O’zbekiston, go’zal tabiati, boy madaniyati va tez rivojlanayotgan iqtisodiyoti bilan ko’plab chet elliklar va migrantlar uchun jozibador maskan bo’lib kelmoqda. Agar siz ham shu go’zal diyorning to’laqonli fuqarosi bo’lishni […]

0
0
37

Sudda dalillarni to‘plash qoidalari

Huquqiy jarayonni boshlash har bir shaxs hayotidagi jiddiy qadamdir. Ko’pincha, bu jarayon stressli va murakkab ko’rinadi, ayniqsa «Sudda dalillarni to‘plash qoidalari» haqida to’liq tasavvurga ega bo’lmaganlar uchun. Ammo, ishni muvaffaqiyatli yakunlashning asosiy kalitlaridan biri aynan dalillarni to’g’ri yig’ish va taqdim etishda yotadi. Dalillar sudning adolatli va asosli qaror chiqarishi uchun muhim poydevor hisoblanadi. Ular sizning […]

0
0
11

Yer resurslaridan noqonuniy foydalanish

O’zbekiston zamini – bu bizning eng qimmatli boyligimiz, har bir fermer va agrofirma egasi uchun daromad manbai, farovonlik garovi. Biroq, bu bebaho resursdan noto’g’ri foydalanish yoki tegishli ruxsatsiz egalik qilish jiddiy muammolarni keltirib chiqarishi mumkin. Bugungi kunda yer resurslaridan noqonuniy foydalanish nafaqat shaxsiy biznesga, balki butun mamlakat iqtisodiyotiga ham salbiy ta’sir ko’rsatayotgan, og’ir huquqiy oqibatlarga […]

0
0
18
Barcha maqolalarga