O‘zbekistonda firibgarlik qurboni bo‘lsangiz, nima qilish kerak?

O‘zbekistonda firibgarlik qurboni bo‘lsangiz, nima qilish kerak?

0
0
242
Agar siz firibgarlik qurboni bo‘lgan bo‘lsangiz, nima qilish kerak?

Tezda amalga oshirilishi kerak bo‘lgan qadamlar

📵 1. Firibgar bilan aloqani to‘xtating

  • Telefon raqamini, messenjerdagi akkauntini yoki email manzilini bloklang.

  • Shaxsiy ma’lumotlaringizni (PIN-kod, CVV, pasport raqami) hech qachon bermang.

🧾 2. Barcha dalillarni saqlang

  • Suhbatlar skrinshoti, saytlar, reklama, to‘lovlar haqida ma’lumotlarni arxivlang.

  • Bank SMSlari, to‘lov cheklari yoki kvitansiyalarni saqlang.

🏦 3. Bankka murojaat qiling

  • Bank xizmatiga qo‘ng‘iroq qilib, hisobingiz xavfsizligini tekshirtiring.

  • Zarur bo‘lsa, kartani bloklatib, to‘lovlarni to‘xtating yoki qaytarish imkonini so‘rang.

👮‍♂️ 4. Ichki ishlar organlariga murojaat qiling

  • Eng yaqin IIBga boring yoki onlayn murojaat yuboring.

  • Dalillar bilan ariza yozing va arizangiz ro‘yxatga olinganini tasdiqlang.

O‘zbekistondagi firibgarlik uchun javobgarlik

O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 168-moddasida firibgarlik quyidagicha tariflanadi:

Firibgarlik — boshqa shaxsning mol-mulkini yoki mol-mulkka bo‘lgan huquqini aldov yo‘li bilan yoki ishonchni suiiste’mol qilib qo‘lga kiritish.

Og‘ir hollarda (yirik miqdor, oldindan til biriktirib, kompyuter texnologiyalari orqali) quyidagi jazolar qo‘llaniladi:

  • Katta miqdorda jarima,

  • Majburiy jamoat ishlari,

  • 5 yildan 8 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish.

Manba: norma.uz

O‘zbekistonda keng tarqalgan firibgarlik sxemalari

Sxema turi Belgilari Himoya
Soxta “bank xodimi” “Kartangizda muammo bor” deyishadi Bankka o‘zingiz alohida qo‘ng‘iroq qiling
Arzon tovarlar Juda past narx, aloqa yo‘q Saytni tekshiring, izohlarni o‘qing
SMS orqali aldash Kodlar, havolalar yuboriladi Hech narsa ochmang, zudlik bilan o‘chiring
“Kredit olgan ekansiz” Sizga tegishli bo‘lmagan kredit Bankga murojaat qiling va IIBga ariza yozing
“Hisobingiz bloklangan” Ma’lumotlaringizni olishga harakat qilishadi Faqat rasmiy manbalarni tekshiring

Qayerga murojaat qilish mumkin?

Tashkilot Aloqa ma’lumotlari Vazifasi
Ichki ishlar vazirligi (IIV) 📞 102
🌐 www.mvd.uz
Jinoyat bo‘yicha ariza qabul qilish
Markaziy bank 🌐 www.cbu.uz Bank bilan bog‘liq muammolarni ko‘rib chiqish
Cyber xavfsizlik markazi 🌐 www.cyber.uz Kiberfiribgarlik bo‘yicha ko‘mak
O‘zbekiston Ombudsmani 🌐 www.ombudsman.uz Fuqarolik huquqlarini himoya qilish

Firibgarlikdan qanday himoyalanish kerak?

  • Shaxsiy ma’lumotlarni bermang: Kodlar, login-parol, pasport nusxasi hech kimga yuborilmasin.

  • Ikki bosqichli himoyani yoqing: Bank, pochta, ijtimoiy tarmoqlarda ikki faktorli autentifikatsiyani yoqing.

  • Antivirus va xavfsizlik dasturlarini o‘rnating: Internetda xavfsiz bo‘lish uchun.

  • Shubhali havolalarni bosmang: Noma’lum raqamlar yoki havolalarga ehtiyot bo‘ling.

  • Do‘stlaringizni xabardor qiling: Yaqinlaringizni bu kabi holatlardan ogohlantiring.

Foydali ma'lumot

Ish joyidagi diskriminatsiyaga qarshi himoya

Har bir inson o’z mehnati uchun qadr-qimmatga ega bo’lishi va teng imkoniyatlardan foydalanishi kerak. Afsuski, bugungi kunda ham ish joyida diskriminatsiya – kamsitish holatlari uchrab turadi. Bu ayniqsa migrant ishchilar va ayollar kabi zaif guruhlarga taalluqli bo’lib, ularning huquqlari ko’pincha poymol etiladi. Ish joyidagi diskriminatsiyaga qarshi himoya mexanizmlarini bilish har birimiz uchun muhim. Chunki faqatgina […]

0
0
4

Sud hukmini ijro etish bosqichlari

Sud zalida hukm o‘qilganda, bir taraf uchun yengillik, ikkinchi taraf uchun esa umidsizlik hissi paydo bo‘lishi mumkin. Lekin ko‘pchilik uchun sud qarori qabul qilingandan keyingi eng muhim bosqich — uning amaliy ijrosi ekanligini unutmaslik kerak. Zero, qog‘ozdagi g‘alaba hayotiy natijalarga aylanishi uchun u ijro etilishi shart. Aynan shu nuqtada «Sud hukmini ijro etish bosqichlari» nafaqat […]

0
0
2

Noto‘g‘ri ishdan bo‘shatish bo‘yicha da’vo

Hayotda ba’zida kutilmagan vaziyatlar yuzaga keladi. Ishdan bo’shatilish – har qanday inson uchun og’ir va stressli holat. Lekin eng yomoni, bu holat qonuniy asoslarsiz, adolatsiz ravishda sodir bo’lsa. Bunday paytda odam o’zini nohaq his qilishi, kelajakka nisbatan xavotirga tushishi tabiiy. Ammo eslab qoling: agar siz noto‘g‘ri ishdan bo‘shatish bo‘yicha da’vo berishga asoslaringiz bor deb hisoblasangiz, […]

0
0
4

Korporativ ulushlarni bo‘lishdagi huquqiy xatarlar

Biznes hamkorlik – ko‘pincha katta muvaffaqiyatlar sari yo‘l ochadi. Ammo har qanday hamkorlik kabi, u ham o‘z nihoyasiga yetishi mumkin. Va aynan shu nuqtada, ba’zan eng nozik, ba’zan esa eng ziddiyatli masalalar yuzaga keladi: korporativ ulushlarni bo‘lishdagi huquqiy xatarlar. Bu mavzu, ayniqsa O‘zbekistondagi korxona hissadorlari va investorlar uchun juda muhim, chunki noto‘g‘ri yoki e’tiborsiz yondashuv […]

0
0
6

Nikoh shartnomasining huquqiy kuchi

Oila – bu muhabbat, ishonch va o‘zaro hurmatga asoslangan muqaddas maskan. Ammo bugungi tez o‘zgaruvchan dunyoda, hayot nafaqat his-tuyg‘ulardan, balki moddiy va huquqiy munosabatlardan ham iborat ekanini unutmaslik kerak. Ko‘pincha, kelajak haqida qayg‘urish va ehtimoliy qiyinchiliklarning oldini olish – bu donolik va mas’uliyat belgisidir. Ayniqsa, moliyaviy masalalar, mulk va majburiyatlar nuqtai nazaridan er-xotinlarning huquqlarini belgilash […]

0
0
7

Brend nomini rasmiy ro‘yxatdan o‘tkazish

Har bir startap yoki yangi biznes uchun o‘z mahsuloti va xizmatlarini raqobatchilardan ajratib turadigan noyob nom, ya’ni brend – bu uning yuragidir. Ammo brend nomi shunchaki chiroyli so‘zlar to‘plami emas, balki sizning kompaniyangiz qiymati, obro‘si va iste’molchilar ishonchining asosi hisoblanadi. Agar siz o‘z brendingizni himoyalamasangiz, unga bo‘lgan huquqlarni yo‘qotishingiz yoki raqobatchilar tomonidan suiiste’mol qilinishi xavfi […]

0
0
11

Bank kreditini muddatidan oldin yopish bo‘yicha nizolar

Hayotimizda kutilmagan vaziyatlar tez-tez uchrab turadi. Bugun moliyaviy ahvolingiz og‘ir bo‘lishi mumkin, ertaga esa kutilmagan daromad manbai paydo bo‘lib, qarzlaringizdan xalos bo‘lishni istaysiz. Ayniqsa, bankdan olingan kreditni muddatidan oldin yopish istagi ko’pchilikda paydo bo’ladi, chunki bu foiz xarajatlarini tejashning ajoyib yo’li bo’lib tuyuladi. Ammo amaliyotda Bank kreditini muddatidan oldin yopish bo‘yicha nizolar tez-tez yuzaga keladi. […]

0
0
3

O‘zbekiston Respublikasida uzoqdan ishlash: 2025 yil holatiga ko‘ra xodimlarning mehnat huquqlari qanday himoyalangan?

Uzoqdan ishlash O‘zbekistonda tobora keng tarqalmoqda. Ammo xodimlar qanday huquqlarga ega? Ish beruvchi qanday majburiyatlarni bajarishi kerak? Huquqlaringiz buzilgan taqdirda qanday himoya qilish mumkin? Bu savollarga javoblarni batafsil maqolamizda o‘qing. Kirish Uzoqdan ishlash (remote work) O‘zbekistonda so‘nggi yillarda keng tarqalgan ish shaklidan biri bo‘lib qoldi. Pandemiya davrida shu usulda ishlash ko‘paygan bo‘lsa-da, bugungi kunda ko‘plab […]

1
0
79

Bank hisobvarag‘ini muzlatishning huquqiy oqibatlari

Tadbirkorlik faoliyatida, ayniqsa O‘zbekistondagi dinamik iqtisodiy sharoitlarda, kutilmagan moliyaviy muammolarga duch kelish oddiy hol emas. Bank hisobvarag‘i – bu har bir biznesning qon tomiri, uning uzluksiz ishlashini ta’minlaydigan asosiy vosita. Agar bu tomir birdaniga «muzlab qolsa»? Kutilmaganda bank hisobvarag‘ini muzlatish holati har qanday ishbilarmon uchun jiddiy zarba bo‘lishi mumkin, chunki bu nafaqat moliyaviy operatsiyalarni to‘xtatadi, […]

0
0
6

Bank kafolat xatining yuridik kuchi

O‘zbekiston iqtisodiyotining jadal rivojlanishi, savdo aloqalarining kengayishi va xalqaro bozorga integratsiya jarayonlari tadbirkorlar, ayniqsa sotuvchilar va importchilar oldiga yangi imkoniyatlar bilan birga qator mas’uliyat va xatarlarni ham qo‘ymoqda. Bitimlarning ishonchliligi, to‘lovlarning o‘z vaqtida amalga oshirilishi har qanday savdo jarayonining asosini tashkil etadi. Afsuski, shartnomaviy majburiyatlarning bajarilmasligi, moliyaviy nizolar kabi holatlar tez-tez uchrab turadi, bu esa […]

0
0
4

Mualliflik huquqini buzganlarga nisbatan choralar

Zamonaviy dunyoda ijodiy mehnat va intellektual mulkning qadri beqiyos. Kontent yaratuvchilar, dasturchilar, dizaynerlar va barcha IT mutaxassislari o‘z g‘oyalari va mehnat mahsullarini himoya qilishga intiladi. Biroq, afsuski, o‘zgalar mehnatini o‘g‘irlash yoki ruxsatsiz foydalanish holatlari tobora ko‘payib bormoqda. Bunday paytda har bir ijodkor o‘z huquqlarini bilishi va himoya qila olishi shart. Aynan shu sababdan O‘zbekistonda mualliflik […]

0
0
4

Soliq qarzini undirish tartibi

Har qanday muvaffaqiyatli korxona yoki yakka tadbirkorlikning asosiy ustunlaridan biri bu moliyaviy barqarorlik va qonunlarga qat’iy rioya qilishdir. Biroq, ba’zan turli sabablarga ko’ra, tadbirkorlar o’zlari istamagan holda soliq qarziga duch kelishlari mumkin. Bunday vaziyat nafaqat moliyaviy, balki huquqiy jihatdan ham jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. Shu sababli, soliq qarzini undirish tartibini har bir tadbirkor puxta […]

0
0
2
Barcha maqolalarga