- Bosh sahifa
- Maqolalar
Foydali ma'lumot
Topildi 117
Daraxt kesish yoki chiqindi tashlash: yangi qattiq jarima
Hovlingizdagi «xavfli» daraxtni ruxsatsiz kesib tashladingizmi yoki chiqindini noto‘g‘ri joyga tashladingizmi? 2026-yil may oyida kuchga kirgan yangi qonun bunday harakatlar uchun jarimani bir necha barobar oshirdi — va bu safar u endi faqat biznesga emas, oddiy fuqarolarga ham qattiq tegadi. Bu — ko‘p odamlar hali ham bilmaydigan, lekin bilishi shart bo‘lgan o‘zgarish. Qonun sanasi 04.05.2026 […]
Soliq tekshiruvi keldi: IPning huquqlari va shikoyat tartibi
Soliq inspektori eshigingizni taqillatdi yoki aktda kutilmagan jarima yozdi. Ko‘p tadbirkorlar bu daqiqada o‘zlarining huquqlari borligini unutib qo‘yadi — soliq tekshiruvi bir tomonlama jarayon emas, va aktga rozi bo‘lmaslik huquqi qonun bilan kafolatlangan. Muammo shundaki, bu huquqdan qanday foydalanishni ko‘pchilik bilmaydi. Asosiy modda 21-modda Kodeks Soliq kodeksi Shikoyat boblari 160–166-m. Shikoyat tartibi Yuqori organ / […]
Bank kreditni muddatidan oldin talab qildi: qarzdorning huquqlari
Bir necha oy kechikish qildingiz, va bank sizga butun qolgan kredit summasini, foizlari bilan birga, hoziroq to‘lashni talab qilib xat yubordi. Bu — qo‘rqitish emas, bank huquqiga ega chora, lekin bu chora ham qat’iy qoidalar bilan cheklangan, va sizning ham javob berish huquqingiz bor. Aslida, bu — jarayonning oxiri emas, muzokara boshlanadigan nuqta. Asosiy moddalar […]
YHTda OSAGO tovoni kam belgilandi: qanday oshirib olish mumkin
YHTdan keyin sug‘urta kompaniyasi hisoblagan summa mashinangizni ta’mirlashga yetmaydimi? Bu — kam uchraydigan hodisa emas, va qonun bunday holat uchun aniq mexanizm nazarda tutgan: mustaqil ekspertiza va, kerak bo‘lsa, sud. Muhimi — birinchi taklifga darrov «ha» demaslik. Javob muddati 15 kun Sug‘urta summasi 80 mln so‘m Asosiy qonun ЎРҚ-155-son Rad javobi Yozma, asoslangan Maqola tarkibi […]
Kvartirada yashirin kamchilik: shartnomani bekor qilish
Kvartirani ko‘rib, imzo qo‘yib, ko‘chib o‘tgandan keyin devor ichida namlik, quvurda yoriq yoki noqonuniy qayta qurilish chiqdimi? Sizning huquqingiz — sotuvchi bu haqda bilganmi yoki bilishi kerak bo‘lganmi, degan bitta savolga bog‘liq. Bu savolga to‘g‘ri javob topish, ko‘pincha, minglab dollarlik farqni anglatadi. Asosiy moddalar 393, 409-m. Kodeks Fuqarolik kodeksi Sizning huquqingiz Narx yoki bekor qilish […]
MChJ qarzlari uchun direktor shaxsan javobgar bo‘lishi mumkinmi
«MChJ — bu ustav fondi bilan chegaralangan javobgarlik» degan gapni ko‘pchilik yodlab olgan, lekin bu qoidaning istisnolari bor. Agar kompaniya qasddan to‘lovga qobiliyatsiz holga keltirilgan yoki bankrotlik arizasi o‘z vaqtida berilmagan bo‘lsa, direktor yoki muassis shaxsiy mulki bilan javob berishi mumkin — va bu, ko‘p tadbirkorlar uchun, kutilmagan yangilik bo‘ladi. Asosiy qonun To‘lovga qobiliyatsizlik t/g‘. […]
Ajralishda mol-mulk qanday bo‘linadi: nima tenglashadi, nima yo‘q
«Nikoh davomida orttirilgan hamma narsa teng bo‘linadi» — bu qisman to‘g‘ri, lekin to‘liq emas. Kimning nomiga rasmiylashtirilgani, kim ko‘proq pul kiritgani, hatto kim ishlamagani — bularning hech biri, aslida, ulushni har doim ham o‘zgartirmaydi. Ammo ba’zi mulk umuman bo‘linmaydi, va aynan shu joyda odamlar eng ko‘p adashadi, o‘zlariga tegishli huquqdan mahrum bo‘lib qolishadi yoki, aksincha, […]
Vasiyatnoma bo‘lsa ham: merosda majburiy ulush kimga tegishli
Ota-onangiz butun mulkini boshqa farzandiga yoki hatto begona odamga vasiyat qilib qoldirdimi? Agar siz nogironligingiz sababli mehnatga layoqatsiz bo‘lsangiz yoki voyaga yetmagan bo‘lsangiz — vasiyatnomaning mazmunidan qatʼi nazar, sizga qonuniy ulushning kamida yarmi tegadi. Bu — ko‘pchilik oilalarda umuman ma’lum bo‘lmagan, lekin qonun bilan aniq kafolatlangan huquq. Majburiy ulush ≥ 1/2 qism Asosiy modda 1142-modda […]
Chet el sud qarorini O‘zbekistonda tan olish: 6 oylik tartib
Rossiyada, Qozog‘istonda yoki boshqa mamlakatda chiqarilgan sud qarori O‘zbekistonda avtomatik ishlamaydi — uni ijro ettirish uchun avval mahalliy sudda tan olish kerak, va bu jarayon qonun bo‘yicha olti oygacha davom etishi mumkin. Ko‘rib chiqish muddati ≤ 6 oy Asosiy modda (FPK) 363-modda Iqtisodiy ishlar (IPK) 249–252-m. Davlat boji BHM asosida Maqola tarkibi Nima uchun «tan […]
Davlat organi qarori ustidan shikoyat: 3 oylik muddat va tartib
Davlat organi sizga jarima yozdi, ariza qaytardi yoki huquqingizni tan olmadi — sudga shikoyat berish uchun sizda faqat uch oy bor, boshqa emas. Muddat o‘tsa, ariza qabul qilinmasligi mumkin, hatto haq bo‘lsangiz ham. Murojaat muddati 3 oy Asosiy modda 186-modda Kodeks MSYuK Davlat boji BHM asosida Maqola tarkibi Qaysi qarorlar ustidan shikoyat qilish mumkin Sudgacha […]
Chet elga ketgan qarzdordan alimentni qanday undirish mumkin
«Chet elga ishlashga ketdi va aliment to’lashni butunlay unutdi» — bu holat O’zbekistonda kam uchramaydi. Yaxshi xabar shuki, qonun aynan shu vaziyat uchun oldindan choralar ko’rgan: chet elga ketayotgan shaxsning o’zi aliment masalasini oldindan hal qilishi shart, aks holda uning chiqishi cheklanishi mumkin. 3 oyShu muddatdan ortiq ketishda kelishuv tuzish talab etiladi 250 BHMGarov shartnomasining […]
Sug’urta kompaniyasi to’lovdan bosh tortsa: qanday shikoyat qilish mumkin
Sug’urta polisini olganingizda kompaniya sizga xotirjamlik va’da qilgan edi. Sug’urta hodisasi yuz berganda esa, ko’pincha boshqa manzara ko’rasiz: to’lov kutilganidan kam, yoki umuman rad javobi. Bu doim ham noqonuniy emas — lekin doim ham qonuniy emas. O’RQ-730«Sug’urta faoliyati to’g’risida»gi qonun, 23.11.2021 63–64-moddalarIste’molchi huquqlarini himoya qilish choralari 3 yilSug’urta bo’yicha da’vo muddati (odatiy amaliyotda) 68-moddaQonunchilikni buzganlik […]
O’zboshimchalik bilan qurilish: buzib tashlash xavfi va legallashtirish
Uy qurib bo’ldingiz, ko’chib o’tdingiz, hatto ta’mirini ham qildingiz — va bir kuni eshigingizga sud xabarnomasi keladi: imoratni buzib tashlash to’g’risida. Bu O’zbekistonda minglab oilalar boshidan o’tkazgan stsenariy, va uning ildizi ko’pincha yillar oldin — ruxsatnoma olinmagan paytda yotadi. 212-moddaFuqarolik kodeksi — o’zboshimchalik bilan qurilish ta’rifi Mulk huquqi yo’qQurgan shaxs imoratga egalik huquqini olmaydi ~80 […]
Ushlab turilgan shaxsning huquqlari: birinchi soatlarda nima qilish
Ushlanish daqiqasi — odam eng ko’p adashadigan payt: qo’rquv, shoshilinch, «gap-so’zsiz hammasi tezroq hal bo’ladi» degan noto’g’ri umid. Aslida aynan shu daqiqadan boshlab sizda aniq huquqlar ishga tushadi — va ularni bilish keyingi hafta emas, keyingi daqiqadagi xatti-harakatingizga ta’sir qiladi. 48 soatUshlab turishning maksimal muddati 224-moddaJPK — huquqlarni tushuntirish talabi 221-moddaJPK — ushlab turish uchun […]
Tovar belgisini himoya qilish: ro’yxatga olish va buzilishga qarshi kurash
Nomingizni, logotipingizni raqobatchi ko’chaga chiqib ishlatayotganini ko’rish — bu har qanday tadbirkor uchun eng yomon tongdir. Lekin agar tovar belgingiz ro’yxatdan o’tkazilmagan bo’lsa, sizda huquqiy nuqtai nazardan «himoya qilinadigan mulk» ham yo’q — faqat nom bor. Ro’yxatdan o’tishHimoyaning yagona huquqiy asosi 177-moddaMa’muriy javobgarlik kodeksi — buzilish uchun jarima 15–30 BHMJismoniy shaxs uchun jarima chegarasi, musodara […]
Sud buyrug’i orqali qarz undirish: sudlashmasdan tezkor yechim
Ko’pchilik «qarz undirish» deganda oylab davom etadigan da’vo jarayonini tasavvur qiladi — sudlanish, guvohlar, bahslashuv. Aslida, agar qarz hujjat bilan tasdiqlangan va nizo yo’q bo’lsa, buning ancha tezroq yo’li bor: sud buyrug’i. Bu ish mazmunan ko’rilmasdan, faqat taqdim etilgan hujjatlar asosida chiqariladigan sud hujjati. 171-moddaFPK — sud buyrug’i chiqarish shartlari 10 kunQarzdorning e’tiroz bildirish muddati […]