O‘zbekistonda firibgarlik qurboni bo‘lsangiz, nima qilish kerak?

O‘zbekistonda firibgarlik qurboni bo‘lsangiz, nima qilish kerak?

0
0
242
Agar siz firibgarlik qurboni bo‘lgan bo‘lsangiz, nima qilish kerak?

Tezda amalga oshirilishi kerak bo‘lgan qadamlar

📵 1. Firibgar bilan aloqani to‘xtating

  • Telefon raqamini, messenjerdagi akkauntini yoki email manzilini bloklang.

  • Shaxsiy ma’lumotlaringizni (PIN-kod, CVV, pasport raqami) hech qachon bermang.

🧾 2. Barcha dalillarni saqlang

  • Suhbatlar skrinshoti, saytlar, reklama, to‘lovlar haqida ma’lumotlarni arxivlang.

  • Bank SMSlari, to‘lov cheklari yoki kvitansiyalarni saqlang.

🏦 3. Bankka murojaat qiling

  • Bank xizmatiga qo‘ng‘iroq qilib, hisobingiz xavfsizligini tekshirtiring.

  • Zarur bo‘lsa, kartani bloklatib, to‘lovlarni to‘xtating yoki qaytarish imkonini so‘rang.

👮‍♂️ 4. Ichki ishlar organlariga murojaat qiling

  • Eng yaqin IIBga boring yoki onlayn murojaat yuboring.

  • Dalillar bilan ariza yozing va arizangiz ro‘yxatga olinganini tasdiqlang.

O‘zbekistondagi firibgarlik uchun javobgarlik

O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 168-moddasida firibgarlik quyidagicha tariflanadi:

Firibgarlik — boshqa shaxsning mol-mulkini yoki mol-mulkka bo‘lgan huquqini aldov yo‘li bilan yoki ishonchni suiiste’mol qilib qo‘lga kiritish.

Og‘ir hollarda (yirik miqdor, oldindan til biriktirib, kompyuter texnologiyalari orqali) quyidagi jazolar qo‘llaniladi:

  • Katta miqdorda jarima,

  • Majburiy jamoat ishlari,

  • 5 yildan 8 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish.

Manba: norma.uz

O‘zbekistonda keng tarqalgan firibgarlik sxemalari

Sxema turi Belgilari Himoya
Soxta “bank xodimi” “Kartangizda muammo bor” deyishadi Bankka o‘zingiz alohida qo‘ng‘iroq qiling
Arzon tovarlar Juda past narx, aloqa yo‘q Saytni tekshiring, izohlarni o‘qing
SMS orqali aldash Kodlar, havolalar yuboriladi Hech narsa ochmang, zudlik bilan o‘chiring
“Kredit olgan ekansiz” Sizga tegishli bo‘lmagan kredit Bankga murojaat qiling va IIBga ariza yozing
“Hisobingiz bloklangan” Ma’lumotlaringizni olishga harakat qilishadi Faqat rasmiy manbalarni tekshiring

Qayerga murojaat qilish mumkin?

Tashkilot Aloqa ma’lumotlari Vazifasi
Ichki ishlar vazirligi (IIV) 📞 102
🌐 www.mvd.uz
Jinoyat bo‘yicha ariza qabul qilish
Markaziy bank 🌐 www.cbu.uz Bank bilan bog‘liq muammolarni ko‘rib chiqish
Cyber xavfsizlik markazi 🌐 www.cyber.uz Kiberfiribgarlik bo‘yicha ko‘mak
O‘zbekiston Ombudsmani 🌐 www.ombudsman.uz Fuqarolik huquqlarini himoya qilish

Firibgarlikdan qanday himoyalanish kerak?

  • Shaxsiy ma’lumotlarni bermang: Kodlar, login-parol, pasport nusxasi hech kimga yuborilmasin.

  • Ikki bosqichli himoyani yoqing: Bank, pochta, ijtimoiy tarmoqlarda ikki faktorli autentifikatsiyani yoqing.

  • Antivirus va xavfsizlik dasturlarini o‘rnating: Internetda xavfsiz bo‘lish uchun.

  • Shubhali havolalarni bosmang: Noma’lum raqamlar yoki havolalarga ehtiyot bo‘ling.

  • Do‘stlaringizni xabardor qiling: Yaqinlaringizni bu kabi holatlardan ogohlantiring.

Foydali ma'lumot

O‘zbekiston fuqaroligini olish tartibi

Dunyoda o’z o’rningizni topish, yangi imkoniyatlar eshigini ochish va chinakamiga o’zingizni uyda his qilish – bularning bari ko’pincha siz yashayotgan mamlakat fuqaroligini olish bilan chambarchas bog’liq. O’zbekiston, go’zal tabiati, boy madaniyati va tez rivojlanayotgan iqtisodiyoti bilan ko’plab chet elliklar va migrantlar uchun jozibador maskan bo’lib kelmoqda. Agar siz ham shu go’zal diyorning to’laqonli fuqarosi bo’lishni […]

0
0
7

Korporativ ulushlarni bo‘lishdagi huquqiy xatarlar

Biznes hamkorlik – ko‘pincha katta muvaffaqiyatlar sari yo‘l ochadi. Ammo har qanday hamkorlik kabi, u ham o‘z nihoyasiga yetishi mumkin. Va aynan shu nuqtada, ba’zan eng nozik, ba’zan esa eng ziddiyatli masalalar yuzaga keladi: korporativ ulushlarni bo‘lishdagi huquqiy xatarlar. Bu mavzu, ayniqsa O‘zbekistondagi korxona hissadorlari va investorlar uchun juda muhim, chunki noto‘g‘ri yoki e’tiborsiz yondashuv […]

0
0
6

Sud hukmini ijro etish bosqichlari

Sud zalida hukm o‘qilganda, bir taraf uchun yengillik, ikkinchi taraf uchun esa umidsizlik hissi paydo bo‘lishi mumkin. Lekin ko‘pchilik uchun sud qarori qabul qilingandan keyingi eng muhim bosqich — uning amaliy ijrosi ekanligini unutmaslik kerak. Zero, qog‘ozdagi g‘alaba hayotiy natijalarga aylanishi uchun u ijro etilishi shart. Aynan shu nuqtada «Sud hukmini ijro etish bosqichlari» nafaqat […]

0
0
2

Direktorlar kengashi mas’uliyati bo‘yicha da’volar

Yirik korxona egasi boʻlish, shubhasiz, katta imkoniyatlar va muvaffaqiyatlar eshigini ochadi. Ammo bu sharaf bilan birga, yashirin xavflar va ogʻir mas’uliyatlar ham keladi. Koʻpincha, biz biznesning kundalik operatsiyalariga shunchalik shoʻngʻib ketamizki, eng muhim jihatlardan biri – Direktorlar kengashi a’zolarining mas’uliyatini nazardan chetda qoldiramiz. Lekin aynan shu mas’uliyat, kompaniyangiz kelajagi uchun katta ahamiyatga ega boʻlib, uni […]

0
0
5

Ish joyidagi diskriminatsiyaga qarshi himoya

Har bir inson o’z mehnati uchun qadr-qimmatga ega bo’lishi va teng imkoniyatlardan foydalanishi kerak. Afsuski, bugungi kunda ham ish joyida diskriminatsiya – kamsitish holatlari uchrab turadi. Bu ayniqsa migrant ishchilar va ayollar kabi zaif guruhlarga taalluqli bo’lib, ularning huquqlari ko’pincha poymol etiladi. Ish joyidagi diskriminatsiyaga qarshi himoya mexanizmlarini bilish har birimiz uchun muhim. Chunki faqatgina […]

0
0
5

Politsiyaga chaqirilganingizda qanday harakat qilish kerak: O’zbekiston fuqarolari uchun qo’llanma

Politsiyaga chaqirilganlik — bu ko’pchilik uchun kutilmagan va stressli holat bo’lishi mumkin. Siz guvoh, gumonlanuvchi yoki jabrlanuvchi sifatida chaqirilgan bo’lishingiz mumkin, lekin har qanday holatda ham o’z huquqlaringizni bilish juda muhim. O’zbekistonda politsiya bilan aloqaga kirishish uchun qanday qonuniy huquqlarga egasiz va qanday harakat qilish kerakligini bilish sizni yanada xavfsizroq qilishga yordam beradi. Ushbu maqolada […]

0
0
93

Yo’l-transport hodisasi yuz berganida nima qilish kerak? O’zbekistondagi yuridik maslahatlar va amaliy tavsiyalar

Yo’l-transport hodisalari (YTH) — bu hayotimizda eng noxush voqealardan biridir. Har kim ushbu voqea yuz bermasdan oldin nima qilishni va qanday huquqiy yordam olishni bilmasligi mumkin. O’zbekistonda yo’l-transport hodisasi yuz berganida, xavfsizlikni ta’minlash va huquqiy yordamni olish uchun ko’plab zarur qadamlar mavjud. Ushbu maqolada biz yo’l-transport hodisasi yuz berganida nima qilish kerakligini, qanday yuridik yordam […]

1
0
542

Vaqtinchalik yashash ruxsatnomasini uzaytirish

O’zbekiston, mehmondo’st va imkoniyatlarga boy diyor. Bu mamlakatda yashash, ishlash, o’qish yoki oila qurish baxtiga muyassar bo’lgan har bir chet ellik uchun o’z maqomini qonuniy saqlash nihoyatda muhimdir. Agar siz O’zbekistonda vaqtinchalik yashash ruxsatnomasi (VRR) bilan istiqomat qilayotgan bo’lsangiz, uning muddatini o’z vaqtida uzaytirish nafaqat qonun talabi, balki sizning osoyishta hayotingiz garovidir. Muddat o’tkazib yuborilishi […]

0
0
5

Yer resurslaridan noqonuniy foydalanish

O’zbekiston zamini – bu bizning eng qimmatli boyligimiz, har bir fermer va agrofirma egasi uchun daromad manbai, farovonlik garovi. Biroq, bu bebaho resursdan noto’g’ri foydalanish yoki tegishli ruxsatsiz egalik qilish jiddiy muammolarni keltirib chiqarishi mumkin. Bugungi kunda yer resurslaridan noqonuniy foydalanish nafaqat shaxsiy biznesga, balki butun mamlakat iqtisodiyotiga ham salbiy ta’sir ko’rsatayotgan, og’ir huquqiy oqibatlarga […]

0
0
4

Ma’muriy shikoyat arizasini to‘g‘ri rasmiylashtirish

O‘zbekistonda davlat organlari yoki mansabdor shaxslarning harakatlari (harakatsizligi) yoki qarorlaridan norozimisiz? Ishbilarmonlik faoliyatingizga to‘sqinlik qilyaptimi yoki fuqarolik huquqlaringiz poymol bo‘layotgandek tuyulyaptimi? Unda siz yolg‘iz emassiz. O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy sud ishlarini yuritish to‘g‘risidagi kodeksi har bir fuqaro va tadbirkorga o‘z huquqlarini himoya qilish uchun kuchli vosita – ma’muriy shikoyat berish imkoniyatini beradi. Ammo ushbu vosita faqatgina […]

0
0
11

Bank kafolat xatining yuridik kuchi

O‘zbekiston iqtisodiyotining jadal rivojlanishi, savdo aloqalarining kengayishi va xalqaro bozorga integratsiya jarayonlari tadbirkorlar, ayniqsa sotuvchilar va importchilar oldiga yangi imkoniyatlar bilan birga qator mas’uliyat va xatarlarni ham qo‘ymoqda. Bitimlarning ishonchliligi, to‘lovlarning o‘z vaqtida amalga oshirilishi har qanday savdo jarayonining asosini tashkil etadi. Afsuski, shartnomaviy majburiyatlarning bajarilmasligi, moliyaviy nizolar kabi holatlar tez-tez uchrab turadi, bu esa […]

0
0
4

Aybsizlikni isbotlashda dalillarning roli

Hayotingizda eng dahshatli lahzalardan biri – bu sizga nisbatan ayblov qo’yilganini eshitishdir. Bunday vaziyatda har bir daqiqa qimmatli, har bir qaror esa taqdiriy bo‘lishi mumkin. Xavotir va noaniqlik girdobida qolganingizda, o’zingizni himoya qilish uchun yagona ishonchli vosita bor – bu dalillar. Aynan aybsizlikni isbotlashda dalillarning roli shubha ostiga olingan har bir fuqaro uchun hayotiy ahamiyatga […]

0
0
4
Barcha maqolalarga