O‘zbekistonda yuridik mavzular bo‘yicha foydali maqolalar - Yur24.uz

Chet elga ketgan qarzdordan alimentni qanday undirish mumkin

«Chet elga ishlashga ketdi va aliment to’lashni butunlay unutdi» — bu holat O’zbekistonda kam uchramaydi. Yaxshi xabar shuki, qonun aynan shu vaziyat uchun oldindan choralar ko’rgan: chet elga ketayotgan shaxsning o’zi aliment masalasini oldindan hal qilishi shart, aks holda uning chiqishi cheklanishi mumkin. 3 oyShu muddatdan ortiq ketishda kelishuv tuzish talab etiladi 250 BHMGarov shartnomasining […]

1
0
20

Sug’urta kompaniyasi to’lovdan bosh tortsa: qanday shikoyat qilish mumkin

Sug’urta polisini olganingizda kompaniya sizga xotirjamlik va’da qilgan edi. Sug’urta hodisasi yuz berganda esa, ko’pincha boshqa manzara ko’rasiz: to’lov kutilganidan kam, yoki umuman rad javobi. Bu doim ham noqonuniy emas — lekin doim ham qonuniy emas. O’RQ-730«Sug’urta faoliyati to’g’risida»gi qonun, 23.11.2021 63–64-moddalarIste’molchi huquqlarini himoya qilish choralari 3 yilSug’urta bo’yicha da’vo muddati (odatiy amaliyotda) 68-moddaQonunchilikni buzganlik […]

0
0
6

O’zboshimchalik bilan qurilish: buzib tashlash xavfi va legallashtirish

Uy qurib bo’ldingiz, ko’chib o’tdingiz, hatto ta’mirini ham qildingiz — va bir kuni eshigingizga sud xabarnomasi keladi: imoratni buzib tashlash to’g’risida. Bu O’zbekistonda minglab oilalar boshidan o’tkazgan stsenariy, va uning ildizi ko’pincha yillar oldin — ruxsatnoma olinmagan paytda yotadi. 212-moddaFuqarolik kodeksi — o’zboshimchalik bilan qurilish ta’rifi Mulk huquqi yo’qQurgan shaxs imoratga egalik huquqini olmaydi ~80 […]

0
0
10

Ushlab turilgan shaxsning huquqlari: birinchi soatlarda nima qilish

Ushlanish daqiqasi — odam eng ko’p adashadigan payt: qo’rquv, shoshilinch, «gap-so’zsiz hammasi tezroq hal bo’ladi» degan noto’g’ri umid. Aslida aynan shu daqiqadan boshlab sizda aniq huquqlar ishga tushadi — va ularni bilish keyingi hafta emas, keyingi daqiqadagi xatti-harakatingizga ta’sir qiladi. 48 soatUshlab turishning maksimal muddati 224-moddaJPK — huquqlarni tushuntirish talabi 221-moddaJPK — ushlab turish uchun […]

0
0
11

Tovar belgisini himoya qilish: ro’yxatga olish va buzilishga qarshi kurash

Nomingizni, logotipingizni raqobatchi ko’chaga chiqib ishlatayotganini ko’rish — bu har qanday tadbirkor uchun eng yomon tongdir. Lekin agar tovar belgingiz ro’yxatdan o’tkazilmagan bo’lsa, sizda huquqiy nuqtai nazardan «himoya qilinadigan mulk» ham yo’q — faqat nom bor. Ro’yxatdan o’tishHimoyaning yagona huquqiy asosi 177-moddaMa’muriy javobgarlik kodeksi — buzilish uchun jarima 15–30 BHMJismoniy shaxs uchun jarima chegarasi, musodara […]

1
0
11

Sud buyrug’i orqali qarz undirish: sudlashmasdan tezkor yechim

Ko’pchilik «qarz undirish» deganda oylab davom etadigan da’vo jarayonini tasavvur qiladi — sudlanish, guvohlar, bahslashuv. Aslida, agar qarz hujjat bilan tasdiqlangan va nizo yo’q bo’lsa, buning ancha tezroq yo’li bor: sud buyrug’i. Bu ish mazmunan ko’rilmasdan, faqat taqdim etilgan hujjatlar asosida chiqariladigan sud hujjati. 171-moddaFPK — sud buyrug’i chiqarish shartlari 10 kunQarzdorning e’tiroz bildirish muddati […]

0
0
13

Ekologik jarima: 2026-yilda tadbirkorlarga qanday moliyaviy sanksiya

Ilgari ekologik nazorat aksariyat tadbirkorlar uchun «kelib-ketib qoladigan» tekshiruv edi. 2026-yil may oyida bu qat’iy o’zgardi: «Tabiatni muhofaza qilish to’g’risida»gi qonunga yuridik shaxslar uchun moliyaviy sanksiyalarni joriy etuvchi yangi moddalar kiritildi — va endi jarima summasi ixtiyoriy emas, atrof-muhitga yetkazilgan zararga to’g’ridan-to’g’ri bog’liq. 2026-yil mayQonunga 54–61-moddalar qo’shildi 5 baravarChiqindi joylashtirish qoidasi buzilganda kompensatsiyaga nisbatan 1 […]

0
0
7

Bank noqonuniy komissiya olsa: iste’molchi huquqlari va qaytarish tartibi

Kartangizga pul tushdi — va bank uni darhol «qarz bo’yicha komissiya» nomi bilan yeb qo’ydi, hatto sizga xabar ham bermay. 2025-yil dekabr oyida Markaziy bank aynan shu amaliyot yuzasidan barcha tijorat banklariga rasmiy ko’rsatma yubordi: bunday harakat Fuqarolik kodeksining 787-moddasiga zid. 17.12.2025Markaziy bank rasmiy ko’rsatma e’lon qildi 787-moddaFuqarolik kodeksi — hisobvaraqni tasarruf qilish cheklovi TaqiqlanganKreditdan […]

0
0
13

MChJdan chiqish: ulushning haqiqiy qiymatini qanday undirish mumkin

«Ulushimni sotib olinglar» — deb ariza yozgan hamkasbingiz ketadi, lekin pulini olmasdan ketmaydi. Ko’plab tadbirkorlar bu daqiqada birinchi marta bilib qolishadi: chiqib ketayotgan ishtirokchiga nominal emas, balki jamiyat sof aktivlaridagi ulushiga mutanosib — ya’ni haqiqiy — qiymat to’lanishi kerak. Va bu summa ustav fondida yozilgan raqamdan ancha katta bo’lishi mumkin. 2026-yil aprel«MChJ to’g’risida»gi qonunning yangi […]

0
0
13

Noqonuniy ishdan bo’shatish: xodimning huquqlari va sudga murojaat tartibi

Ish beruvchi sizga bir varaq qog’oz uzatadi — va shu kuni maoshingiz ham, martabangiz ham to’xtaydi. Lekin imzo chekkan bo’lsangiz ham, bu hali gap tugadi degani emas. Mehnat kodeksining 560-moddasiga ko’ra, buyruq nusxasi qo’lingizga tekkan kundan boshlab sizda hali ham sudga murojaat qilish uchun vaqt bor — ammo bu muddat cheklangan va tez tugaydi. 30.04.2023Amaldagi […]

1
0
6

Soliq bazasini noto‘g‘ri hisoblash bo‘yicha jazo

Biznes yuritish – bu faqatgina daromad olish emas, balki qonunlarga to‘liq rioya etish, ayniqsa soliq majburiyatlarida doimiy hushyorlikni talab qiladi. O‘zbekistonda tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanuvchi har bir biznes egasi uchun soliq majburiyatlarini to‘g‘ri bajarish nafaqat qonuniy talab, balki korxonaning barqaror kelajagi uchun fundamental ahamiyatga ega. Soliq bazasini noto‘g‘ri hisoblash bo‘yicha jazo choralari ushbu masalaga jiddiy […]

0
0
68

Dehqonchilik subsidiyasini olishdagi xatolar

Assalomu alaykum, aziz dehqonlar! Bilamizki, sizning mehnatingiz – O’zbekistonning rizq-ro’zidir. Har kuni dalada ter to’kib, hosil yetishtirasiz, mamlakatimiz dasturxoniga fayz kiritasiz. Davlatimiz ham bu zahmatli mehnatingizni qadrlab, dehqonchilikni rivojlantirishga alohida e’tibor qaratmoqda. Shu maqsadda, sizning ish faoliyatingizni yengillashtirish, zamonaviy texnologiyalarni joriy etish va, eng muhimi, daromadingizni oshirish uchun turli subsidiyalar ajratilmoqda. Bu subsidiyalar shunchaki bir […]

0
0
64

Qishloq xo‘jaligi yerini qayta tasniflash

Aziz fermerlar, O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi rivojida sizning o‘rningiz beqiyos. Siz yerga jon bag‘ishlaysiz, unumdorligini oshirasiz va xalqimiz dasturxoniga rizq olib kelasiz. Bugungi tez o‘zgaruvchan zamonda yer resurslaridan samarali foydalanish yanada muhim ahamiyat kasb etmoqda. Balki sizning yer uchastkangiz endi nafaqat ekin ekish, balki boshqa maqsadlar uchun ham ayni muddao bo‘lib qolgandir? Masalan, omborxona qurish, qayta […]

0
0
45

Farzandga vasiylik masalasidagi nizolar

Ajralish har doim og’riqli jarayon bo’lib, u nafaqat er-xotinning hayotini, balki farzandlarning kelajagini ham tubdan o’zgartiradi. Bunday paytda ota-onalarning eng katta tashvishi, shubhasiz, farzandlarining taqdiri, ularning kim bilan yashashi, ta’lim-tarbiyasi va umumiy farovonligi bo’ladi. Afsuski, ko’pincha ajralish jarayoni farzandga vasiylik masalasidagi nizolar bilan yanada murakkablashadi. Bunday holatlar nafaqat ota-onalar, balki eng avvalo, beg’ubor bolalar uchun […]

0
0
59

Xiyonat va oila mulkini talash nizolari

Oilaviy hayot – bu ikki insonning baxtli ittifoqi, umumiy orzular va kelajakni birga qurish demakdir. Ammo hayotda shunday og‘ir vaziyatlar ham uchrab turadiki, xiyonat kabi achchiq haqiqat oila poydevorini larzaga keltiradi. Xiyonat nafaqat hissiy azob keltiradi, balki ko‘pincha moliyaviy va huquqiy nizolarga ham sabab bo‘ladi, ayniqsa xiyonat va oila mulkini talash nizolari ajrashish jarayonida eng […]

1
0
77

Ko‘chib keluvchilar uchun vaqtinchalik mehnat huquqi

O‘zbekistonga kelib, bu yerda o‘z salohiyatingizni ishga solish va yangi imkoniyatlarni kashf etish istagida bo‘lgan har bir chet ellik uchun mehnat qonunchiligini tushunish juda muhimdir. Axir, mamlakatda qonuniy va xavfsiz mehnat faoliyatini yuritish – bu faqatgina shaxsiy tinchligingizning emas, balki kelajakdagi muvaffaqiyatingizning ham asosiy garovidir. Ayniqsa, ko‘chib keluvchilar uchun vaqtinchalik mehnat huquqi masalasi, ko‘pincha savollar […]

1
0
24