javob sanasi: 14.07.2026
O'zbekiston qonunchiligida "xizmat ixtirosi" tushunchasi mavjud bo'lib, agar ixtiro xodim tomonidan aynan ish vazifalarini bajarish jarayonida yoki ish beruvchining aniq topshirig'i asosida yaratilgan bo'lsa, mulkiy huquqlar (patent olish va undan foydalanish huquqi), odatda, ish beruvchiga tegishli bo'ladi, agar mehnat yoki alohida shartnomada boshqacha kelishilmagan bo'lsa. Biroq, ixtirochilik huquqi (ya'ni ixtirochi sifatida tan olinish huquqi) har doim aslida ixtiro qilgan shaxsga - sizga tegishli bo'lib qoladi va bu huquqdan voz kechib bo'lmaydi. Bundan tashqari, agar ish beruvchi xizmat ixtirosidan tijorat maqsadida foydalansa yoki patent olsa, xodim qonun yoki shartnomaga muvofiq oqilona kompensatsiya (mukofot) olish huquqiga ega bo'lishi kerak, buning aniq miqdori ko'pincha kompaniya ichki hujjatlari yoki alohida kelishuv orqali belgilanadi. Agar mehnat shartnomangizda yoki kompaniya ichki tartibida bu masala aniq yozilmagan bo'lsa, ish beruvchi bilan yozma ravishda kompensatsiya masalasini muhokama qilib, kelishuvni hujjatlashtirish tavsiya etiladi, aks holda kelajakda bu masala nizoga aylanishi mumkin.