Ishchi tomonidan yaratilgan ixtiro kimga tegishli bo’ladi? - Yur24uz

Ishchi tomonidan yaratilgan ixtiro kimga tegishli bo’ladi?

1 javob

Savolg

0
0
7

10.07.2026

Kompaniyamda muhandis bo’lib ishlayman va ish vazifalarimni bajarish jarayonida yangi texnik yechim ixtiro qildim. Ish beruvchim bu ixtiro to’liq kompaniyaga tegishli deb hisoblayapti, men esa hech bo’lmasa mualliflik va qandaydir kompensatsiya huquqim borligini o’ylayman. Bu masala qonun bo’yicha qanday hal qilinadi?

Sayt ma’muriyati 14.07.2026
javob sanasi: 14.07.2026

O'zbekiston qonunchiligida "xizmat ixtirosi" tushunchasi mavjud bo'lib, agar ixtiro xodim tomonidan aynan ish vazifalarini bajarish jarayonida yoki ish beruvchining aniq topshirig'i asosida yaratilgan bo'lsa, mulkiy huquqlar (patent olish va undan foydalanish huquqi), odatda, ish beruvchiga tegishli bo'ladi, agar mehnat yoki alohida shartnomada boshqacha kelishilmagan bo'lsa. Biroq, ixtirochilik huquqi (ya'ni ixtirochi sifatida tan olinish huquqi) har doim aslida ixtiro qilgan shaxsga - sizga tegishli bo'lib qoladi va bu huquqdan voz kechib bo'lmaydi. Bundan tashqari, agar ish beruvchi xizmat ixtirosidan tijorat maqsadida foydalansa yoki patent olsa, xodim qonun yoki shartnomaga muvofiq oqilona kompensatsiya (mukofot) olish huquqiga ega bo'lishi kerak, buning aniq miqdori ko'pincha kompaniya ichki hujjatlari yoki alohida kelishuv orqali belgilanadi. Agar mehnat shartnomangizda yoki kompaniya ichki tartibida bu masala aniq yozilmagan bo'lsa, ish beruvchi bilan yozma ravishda kompensatsiya masalasini muhokama qilib, kelishuvni hujjatlashtirish tavsiya etiladi, aks holda kelajakda bu masala nizoga aylanishi mumkin.

Shunga o'xshash savollar

Nou-xau (tijorat sirini) qanday himoya qilish mumkin?

1 javob
24.06.2026
Ishlab chiqarish jarayonimda ishlatiladigan maxsus formulani (retseptni) raqobatchilardan yashirin saqlamoqchiman, buni patent sifatida ro'yxatdan o'tkazmoqchi emasman, chunki patentda ma'lumot ochiq bo'lib qoladi. Bunday nou-xauni qonuniy tarzda qanday himoya qilish mumkin va xodim uni oshkor qilib qo'ysa nima bo'ladi?
Ko'proq o'qing
0
0
5

Tovar belgisini ro’yxatdan o’tkazish jarayoni qancha vaqt oladi?

1 javob
31.07.2026
Kichik kafe tarmog'ini rivojlantirmoqchiman va o'z brendimni himoya qilish uchun tovar belgisini rasmiy ro'yxatdan o'tkazmoqchiman. Buning uchun qayerga murojaat qilish, qanday hujjatlar kerakligini va jarayon qancha davom etishini bilmayman. Bundan tashqari, agar kimdir mening nomimni allaqachon ro'yxatdan o'tkazgan bo'lsa, buni qanday tekshirish mumkin?
Ko'proq o'qing
0
0
4

Ixtiro uchun patent olish shartlari qanday?

1 javob
21.06.2026
Men amaliy foydalanish uchun texnik qurilma ixtiro qildim va uni patentlashtirish orqali himoya qilmoqchiman. Ixtiro patentga loyiq bo'lishi uchun qanday shartlarga javob berishi kerak va patent olish jarayoni qancha davom etadi?
0
0
5

Domen nomi va tovar belgisi ziddiyati kelib chiqsa nima qilish kerak?

1 javob
23.06.2026
Men o'z kompaniyam uchun uz domenida veb-sayt ochdim, endi boshqa bir firma menga xat yuborib, ular ushbu nomni tovar belgisi sifatida oldinroq ro'yxatdan o'tkazganini va domenimni berishimni yoki o'zgartirishimni talab qilmoqda. Men bu haqda bilmagan edim. Bunday vaziyatda mening huquqlarim qanday va nima qilishim kerak?
Ko'proq o'qing
0
0
4

Sanoat namunasini (dizaynni) himoya qilish uchun nima qilish kerak?

1 javob
08.07.2026
Men mebel ishlab chiqarish bilan shug'ullanaman va o'zim ishlab chiqqan noyob dizaynli stol modelini raqobatchilar nusxa ko'chirishidan himoya qilmoqchiman. Bu dizaynni qanday qilib rasmiy himoya qilish mumkin va bu jarayon patentdan nimasi bilan farq qiladi?
0
0
7

Litsenziya shartnomasi bo’yicha nizo qanday hal qilinadi?

1 javob
20.07.2026
O'z ishlab chiqargan dasturiy ta'minotimga litsenziya berish shartnomasini bir kompaniya bilan tuzgan edim, ular kelishilgan foydalanish doirasidan tashqarida, ya'ni kelishuvda ko'rsatilmagan qo'shimcha filiallarida ham dasturdan foydalanmoqda. Bu shartnoma buzilishi hisoblanadimi va bu bo'yicha qanday harakat qilishim mumkin?
Ko'proq o'qing
0
0
6

Firma nomi (kompaniya nomi) himoyasi qanday amalga oshiriladi?

1 javob
28.08.2026
Kompaniyamni bir necha yil oldin ro'yxatdan o'tkazganman va u yaxshi tanilgan brend bo'lib qoldi. Endi boshqa bir shaxs deyarli bir xil nom bilan boshqa hududda yangi kompaniya ochganini bildim, bu mijozlarni chalkashtirib yubormoqda. Firma nomimni himoya qilish uchun qanday choralar ko'rishim mumkin?
Ko'proq o'qing
0
0
5
Hammasini ko‘rsatish