Yur24uz 
Farzand bilan uchrashuv huquqi
Ajralish – bu har qanday oila uchun og‘riqli jarayon. Ammo bu qiyin davrni boshdan kechirayotganingizda ham, bir narsa o‘zgarishsiz qolishi kerak: sizning ota-onalik burchingiz va farzandingizning huquqlari. Siz ajralgan ota-onalar sifatida, farzandingiz bilan munosabatlarni saqlab qolish, uning hayotida faol ishtirok etish har doim muhim. Ayniqsa, Farzand bilan uchrashuv huquqi har bir ota-ona uchun nafaqat shaxsiy istak, balki farzandning to‘laqonli rivojlanishi uchun asosiy ehtiyojdir. Farzandingiz sizning ikkingizga ham muhtojligini unutmang. Bugun biz aynan shu muhim mavzu – ajrashgan ota-onalarning farzand bilan uchrashuv huquqi va uni qanday amalga oshirish mumkinligi haqida samimiy suhbatlashamiz.
Ajrashgandan Keyin Ham Ota-Onalik Bajarilishi Shart!
O‘zbekiston qonunchiligiga ko‘ra, nikoh tugatilganidan keyin ham, ota-onalar o‘z bolalariga nisbatan teng huquq va majburiyatlarga ega bo‘ladilar. Bu degani, ajralish nafaqat sizning, balki farzandingizning ham ikkala ota-onasi bilan aloqa qilish, ularning tarbiyasida ishtirok etish huquqini o‘zgartirmaydi. Oila kodeksining tegishli moddalari aynan shu holatni mustahkamlaydi: farzandning ota-onasi va boshqa yaqin qarindoshlari bilan muloqot qilish huquqi himoyalanadi.
Ko‘pincha, ajralishdan keyin ota-onalar o‘rtasidagi shaxsiy nizolar farzandga ta’sir qiladi. Ba’zan bir ota-ona boshqasiga farzand bilan uchrashishga to‘sqinlik qiladi. Bu esa farzandning ruhiyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi va uning huquqini buzadi. Esingizda bo‘lsin, ajralish sizning munosabatlaringizga tegishli, ammo farzandingizning sizga bo‘lgan munosabati o‘zgarmasligi kerak.
Farzand Bilan Uchrashuv Huquqi: Nimalarni Bilish Kerak?
Kimda Bu Huquq Bor?
Avvalo, Farzand bilan uchrashuv huquqi, albatta, uning ota-onasida mavjud. Bu tabiiy va qonuniy huquqdir. Lekin faqat ular bilan cheklanmaydi. O‘zbekiston qonunlariga ko‘ra, farzandning bobo-buvilari, amaki, xola, tog‘a, amma kabi boshqa yaqin qarindoshlari ham farzand bilan muloqot qilish huquqiga ega. Agar ota-onalardan biri yoki ularning yaqinlari farzand bilan uchrashishga to‘sqinlik qilsa, ular sud orqali ushbu huquqni himoya qilishlari mumkin.
Kelishuv Yo‘li – Eng Yaxshi Variant
Har qanday nizoni hal qilishning eng yaxshi usuli – bu tinch yo‘l bilan kelishuvga erishish. Agar siz sobiq turmush o‘rtog‘ingiz bilan farzand bilan uchrashuv tartibi haqida kelishib olsangiz, bu nafaqat sizning vaqtingizni, asabingizni tejaydi, balki eng muhimi, farzandingiz uchun eng qulay sharoitni yaratadi. Kelishuvga erishganda, siz uchrashuv vaqtlarini, joyini, dam olish kunlari va bayramlarda farzand kim bilan bo‘lishini aniq belgilashingiz mumkin. Bu kelishuvni yozma shaklda tuzish va hatto notarial tasdiqlatish tavsiya etiladi. Bu, kelajakda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan tushunmovchiliklarning oldini oladi.
Agar Kelisha Olmasangiz…
Afsuski, ba’zi holatlarda ota-onalar bir-birlari bilan kelisha olmaydilar. Bunday vaziyatda qonun sizga yordam beradi. Siz farzand bilan uchrashuv tartibini belgilash uchun sudga murojaat qilishingiz mumkin. Sudga murojaat qilishdan oldin, vasiylik va homiylik organlariga ham murojaat qilish mumkin. Ular ota-onalar o‘rtasida kelishuvga erishishga yordam beradi va agar kelishuv bo‘lmasa, sudga o‘z xulosasini taqdim etadi. Sud esa har doim farzandning manfaatlarini birinchi o‘ringa qo‘yadi. U bolaning yoshini, uning istaklarini (agar u o‘z fikrini bildira oladigan yoshda bo‘lsa), sog‘lig‘ini, ota-onalarning yashash sharoitlarini va boshqa muhim omillarni hisobga olgan holda qaror qabul qiladi.
Amaliy Maslahatlar: Farzandingiz Uchun Eng Yaxshi Rejani Tuzish
Reja Tuzishda Nimalarni Hisobga Olish Kerak?
- Farzandning yoshi va istaklari: Kichik bolalar uchun qisqa va tez-tez uchrashuvlar, katta yoshdagilar uchun esa uning maktab jadvali va do‘stlari bilan vaqtini hisobga olgan holda reja tuzish maqsadga muvofiq. Agar bola 10 yoshdan oshgan bo‘lsa, uning fikri ham inobatga olinishi kerak.
- Maktab va to‘garaklar: Bolaning ta’lim jarayoniga va bo‘sh vaqt mashg‘ulotlariga putur yetkazmaslikka harakat qiling. Uchrashuvlar uning kun tartibini buzmasligi kerak.
- Bayramlar va dam olish kunlari: Bayramlar va maktab ta’tillari uchun alohida jadval tuzish foydali bo‘ladi. Masalan, Yangi yilni bir ota-ona bilan, Navro‘zni boshqasi bilan o‘tkazish kabi.
- Muloqot usullari: Agar farzandingiz bilan har kuni uchrashish imkoni bo‘lmasa, telefon qo‘ng‘iroqlari, video chatlar orqali muloqotni davom ettiring. Bu bolaning siz bilan aloqasini mustahkamlaydi.
Bolaga Qanday Yordam Berish Kerak?
Farzandingizning ajralishdan keyingi davrni yengilroq o‘tkazishiga yordam berish uchun quyidagilarga e’tibor bering:
- Boshqa ota-onani yomonlamang: Farzandingiz oldida sobiq turmush o‘rtog‘ingiz haqida salbiy gaplar aytishdan saqlaning. Bu bolani noqulay ahvolga soladi va uning sizga bo‘lgan ishonchini buzishi mumkin.
- Muntazamlikni saqlang: Bolaning hayotida barqarorlik bo‘lishi muhim. Uchrashuvlar jadvaliga qat’iy rioya qiling.
- Sevgingizni bildiring: Farzandingizga ikkala ota-ona ham uni yaxshi ko‘rishini va ajralish unga bo‘lgan muhabbatingizni o‘zgartirmasligini doimiy ravishda eslatib turing.
Qonuniy Asosda Rejani Rasmiylashtirish
Agar siz kelishuvga erishgan bo‘lsangiz ham, uni qonuniy kuchga ega bo‘lgan hujjat, ya’ni sud qarori shaklida rasmiylashtirish juda muhimdir. Bu kelajakda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan har qanday tortishuvlarning oldini oladi va sizning ham, farzandingizning ham huquqlarini himoya qiladi. Sud qarori mavjud bo‘lganda, agar uchrashuv tartibiga rioya qilinmasa, siz ijro organlari orqali o‘z huquqlaringizni amalga oshirishingiz mumkin.
Aziz ota-onalar, esingizda bo‘lsin, Farzand bilan uchrashuv huquqi bu sizning emas, balki farzandingizning asosiy huquqidir. Ajralish jarayoni qanchalik qiyin bo‘lmasin, farzandingizning manfaatlarini doimo birinchi o‘ringa qo‘yishga intiling. Uning to‘laqonli, baxtli va sog‘lom voyaga yetishi uchun ikkala ota-onaning ham muhabbati va g‘amxo‘rligi juda zarur. Agar siz farzandingiz bilan uchrashuv huquqini ta’minlashda qiyinchiliklarga duch kelsangiz yoki mavjud vaziyatni tartibga solmoqchi bo‘lsangiz, sudga *uchrashuv rejasini taqdim qiling*. Bu, avvalo, farzandingizning manfaatlari uchun muhim qadamdir.
Ushbu mavzu bo'yicha advokatlarga o'tish uchun quyidagi shaharni tanlang:
- Samarqand
- Andijon
- Buxoro
- Namangan
- Farg‘ona
- Qarshi
- Urganch
- Jizzax
- Nukus
- Qo‘qon
- Termiz
- Guliston
- Navoiy
- Urgut
- Kitob
- Payariq
- Yangiobod
- Shahrisabz
- Denov
- Toyloq
- Marg‘ilon
- Kattaqo‘rg‘on
- Sirdaryo
- Yakkabog‘
- Chiroqchi
- Bulung‘ur
- Oqdaryo
- To‘rtko‘l
- Yangiyer
- Bayaut
- Paxtachi
- Sariosiyo
- Uchkoʻprik
- Xiva
- Shurchi
- Yangiyo‘rg‘on
- Ishtixon
- Qo‘ng‘irot
- Xazorasp
- Shovot
- Bekobod
- Zarafshon
- Qamashi
- Nurota
- Xo‘jayli
- Beshariq
- Bo‘ston
- Qiziltepa
- Kushrabod
- Qo‘shko‘pir
- Sayxunobod
- Chust
- Yangirobod
Foydali ma'lumot
Nikoh shartnomasining huquqiy kuchi
Oila – bu muhabbat, ishonch va o‘zaro hurmatga asoslangan muqaddas maskan. Ammo bugungi tez o‘zgaruvchan dunyoda, hayot nafaqat his-tuyg‘ulardan, balki moddiy va huquqiy munosabatlardan ham iborat ekanini unutmaslik kerak. Ko‘pincha, kelajak haqida qayg‘urish va ehtimoliy qiyinchiliklarning oldini olish – bu donolik va mas’uliyat belgisidir. Ayniqsa, moliyaviy masalalar, mulk va majburiyatlar nuqtai nazaridan er-xotinlarning huquqlarini belgilash […]
Oila ichidagi zo’ravonlikka qarshi javobgarlik: Huquqiy jihatlar va jabrlanuvchilarning huquqlarini himoya qilish
Oila ichidagi zo’ravonlik – inson huquqlarini buzuvchi jiddiy jinoyat bo’lib, jismoniy va ruhiy salomatlikka salbiy ta’sir ko’rsatadi. O’zbekistonda oxirgi yillarda oila ichidagi zo’ravonlikka qarshi javobgarlik kuchaytirildi va huquqni muhofaza qilish organlari va sud tizimi jabrlanuvchilarning himoyasini ta’minlash uchun barcha imkoniyatlarni yaratmoqda. Ushbu maqolada oila ichidagi zo’ravonlikka qarshi javobgarlikni, turli xil jazolarni va zo’ravonlik qurboni bo’lgan […]
Jinoyat ishi bo‘yicha sud jarayoniga tayyorgarlik
Jinoyat ishi bo‘yicha ayblanuvchi sifatida sudga tortilishingiz haqidagi xabar har qanday fuqaroda xavotir va stressni keltirib chiqarishi tabiiy hol. Bu murakkab jarayon bo‘lib, uning oqibatlari sizning hayotingizga jiddiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Biroq, shuni unutmaslik kerakki, bunday vaziyatda vahima qilish o‘rniga, vaziyatni to‘g‘ri baholash va puxta tayyorgarlik ko‘rish juda muhimdir. Tayyorgarlik sizning huquqlaringizni himoya qilishning, adolatli […]
Bank krediti bo‘yicha garov tortishuvi
Bankdan kredit olish ko‘pchilik uchun katta umid va yangi imkoniyatlar eshigini ochadi. Uy sotib olish, biznesni kengaytirish, ta’lim olish yoki boshqa muhim maqsadlarni amalga oshirishda kredit qulay yechim bo‘lishi mumkin. Biroq, hayotda kutilmagan vaziyatlar, moliyaviy qiyinchiliklar yuzaga kelishi va olingan kreditni to‘lashda muammolar paydo bo‘lishi mumkin. Aynan shunday holatlarda bank krediti bo‘yicha garov tortishuvi deb […]
Tuhmatga qarshi javobgarlikka tortish: O’zbekiston fuqarolari uchun qo’llanma
Tuhmat — bu noto’g’ri va tuhmat qiluvchi ma’lumotlarning tarqatilishi bo’lib, bu ko’pincha biror kishining sha’ni, qadr-qimmati yoki ishbilarmonlik obro’siga zarar yetkazadi. O’zbekistonda tuhmat, qonunlarga ko’ra, huquqbuzarlik hisoblanadi va javobgarlikka tortilishga sabab bo’lishi mumkin. Ushbu maqolada biz tuhmatga qarshi qanday harakat qilishni, qanday huquqlarni himoya qilishni va aybdorni qanday javobgarlikka tortishni ko’rib chiqamiz. Tuhmat nima? Tuhmat […]
Sudda dalillarni to‘plash qoidalari
Huquqiy jarayonni boshlash har bir shaxs hayotidagi jiddiy qadamdir. Ko’pincha, bu jarayon stressli va murakkab ko’rinadi, ayniqsa «Sudda dalillarni to‘plash qoidalari» haqida to’liq tasavvurga ega bo’lmaganlar uchun. Ammo, ishni muvaffaqiyatli yakunlashning asosiy kalitlaridan biri aynan dalillarni to’g’ri yig’ish va taqdim etishda yotadi. Dalillar sudning adolatli va asosli qaror chiqarishi uchun muhim poydevor hisoblanadi. Ular sizning […]
Bank hisobvarag‘ini muzlatishning huquqiy oqibatlari
Tadbirkorlik faoliyatida, ayniqsa O‘zbekistondagi dinamik iqtisodiy sharoitlarda, kutilmagan moliyaviy muammolarga duch kelish oddiy hol emas. Bank hisobvarag‘i – bu har bir biznesning qon tomiri, uning uzluksiz ishlashini ta’minlaydigan asosiy vosita. Agar bu tomir birdaniga «muzlab qolsa»? Kutilmaganda bank hisobvarag‘ini muzlatish holati har qanday ishbilarmon uchun jiddiy zarba bo‘lishi mumkin, chunki bu nafaqat moliyaviy operatsiyalarni to‘xtatadi, […]
Direktorlar kengashi mas’uliyati bo‘yicha da’volar
Yirik korxona egasi boʻlish, shubhasiz, katta imkoniyatlar va muvaffaqiyatlar eshigini ochadi. Ammo bu sharaf bilan birga, yashirin xavflar va ogʻir mas’uliyatlar ham keladi. Koʻpincha, biz biznesning kundalik operatsiyalariga shunchalik shoʻngʻib ketamizki, eng muhim jihatlardan biri – Direktorlar kengashi a’zolarining mas’uliyatini nazardan chetda qoldiramiz. Lekin aynan shu mas’uliyat, kompaniyangiz kelajagi uchun katta ahamiyatga ega boʻlib, uni […]
Fermer xo‘jaligi yeridan foydalanish nizolari
O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi — mamlakatimiz iqtisodiyotining suyanchi, fermerlarimiz esa uning jon tomiri. Yer — sizning eng qimmatli boyligingiz, tirikchiligingiz va kelajagingiz poydevoridir. Ammo, afsuski, yer bilan bog‘liq muammolar, ayniqsa, fermer xo‘jaligi yeridan foydalanish nizolari ko‘pincha qishloq ahlining tinchini buzadi. Bunday nizolar nafaqat moliyaviy yo‘qotishlarga, balki asabiy tanglik va hatto uzoq yillik dushmanliklarga ham sabab bo‘lishi […]
Soliqqa oid tekshiruvga tayyorgarlik
Har bir tadbirkor va korxona rahbari uchun soliqqa oid tekshiruvlar jiddiy sinov bo’lishi mumkin. Bu jarayon nafaqat moliyaviy hisobotlaringizning to’g’riligini, balki korxonangizning umumiy faoliyatini ham sinovdan o’tkazadi. Ammo to’g’ri va puxta soliqqa oid tekshiruvga tayyorgarlik ko’rish orqali bu jarayonni ancha yengillashtirish, potentsial muammolarning oldini olish va hatto kutilmagan sanksiyalardan qochish mumkin. Ushbu maqola sizga, aziz […]
Bank kafolat xatining yuridik kuchi
O‘zbekiston iqtisodiyotining jadal rivojlanishi, savdo aloqalarining kengayishi va xalqaro bozorga integratsiya jarayonlari tadbirkorlar, ayniqsa sotuvchilar va importchilar oldiga yangi imkoniyatlar bilan birga qator mas’uliyat va xatarlarni ham qo‘ymoqda. Bitimlarning ishonchliligi, to‘lovlarning o‘z vaqtida amalga oshirilishi har qanday savdo jarayonining asosini tashkil etadi. Afsuski, shartnomaviy majburiyatlarning bajarilmasligi, moliyaviy nizolar kabi holatlar tez-tez uchrab turadi, bu esa […]
Vaqtinchalik yashash ruxsatnomasini uzaytirish
O’zbekiston, mehmondo’st va imkoniyatlarga boy diyor. Bu mamlakatda yashash, ishlash, o’qish yoki oila qurish baxtiga muyassar bo’lgan har bir chet ellik uchun o’z maqomini qonuniy saqlash nihoyatda muhimdir. Agar siz O’zbekistonda vaqtinchalik yashash ruxsatnomasi (VRR) bilan istiqomat qilayotgan bo’lsangiz, uning muddatini o’z vaqtida uzaytirish nafaqat qonun talabi, balki sizning osoyishta hayotingiz garovidir. Muddat o’tkazib yuborilishi […]