javob sanasi: 06.09.2026
Xalqaro xususiy huquq tamoyillariga ko'ra, xalqaro tijorat shartnomasi tomonlari, umumiy qoidaga ko'ra, shartnomaga qo'llaniladigan qonunni o'zaro kelishuv asosida erkin tanlash huquqiga ega, bu "tomonlar avtonomiyasi" tamoyili deb ataladi va O'zbekiston xalqaro xususiy huquq sohasidagi qonun hujjatlarida ham tan olingan. Shuning uchun shartnoma tuzayotganda, siz ikkalangiz istalgan davlat (masalan, O'zbekiston, sherigingiz davlati yoki neytral uchinchi davlat) qonunchiligini tanlashingiz va bu tanlovni shartnomada aniq band (masalan, "ushbu shartnomaga O'zbekiston Respublikasi qonunchiligi qo'llaniladi") sifatida yozib qo'yishingiz mumkin. Agar tomonlar bunday tanlovni oldindan qilmasa, nizo yuzaga kelganda qaysi qonun qo'llanilishi xalqaro xususiy huquq normalari (kolizion normalar) asosida aniqlanadi, bu odatda shartnomaning eng yaqin bog'liq bo'lgan davlati (masalan, xizmatni bajaruvchi tomon joylashgan davlat) qonunchiligiga tayanadi, bu esa noaniqlik va murakkablikni oshiradi. Shuning uchun shartnomani tuzishda aniq qo'llaniladigan qonunni, shuningdek nizolarni qaysi sud yoki arbitraj organi hal qilishini (yurisdiksiya bandi) oldindan yozma tarzda belgilash qat'iy tavsiya etiladi, bu kelajakdagi nizolarni ancha soddalashtiradi.