O‘zbekistonda firibgarlik qurboni bo‘lsangiz, nima qilish kerak?

O‘zbekistonda firibgarlik qurboni bo‘lsangiz, nima qilish kerak?

0
0
921
Agar siz firibgarlik qurboni bo‘lgan bo‘lsangiz, nima qilish kerak?

Tezda amalga oshirilishi kerak bo‘lgan qadamlar

📵 1. Firibgar bilan aloqani to‘xtating

  • Telefon raqamini, messenjerdagi akkauntini yoki email manzilini bloklang.

  • Shaxsiy ma’lumotlaringizni (PIN-kod, CVV, pasport raqami) hech qachon bermang.

🧾 2. Barcha dalillarni saqlang

  • Suhbatlar skrinshoti, saytlar, reklama, to‘lovlar haqida ma’lumotlarni arxivlang.

  • Bank SMSlari, to‘lov cheklari yoki kvitansiyalarni saqlang.

🏦 3. Bankka murojaat qiling

  • Bank xizmatiga qo‘ng‘iroq qilib, hisobingiz xavfsizligini tekshirtiring.

  • Zarur bo‘lsa, kartani bloklatib, to‘lovlarni to‘xtating yoki qaytarish imkonini so‘rang.

👮‍♂️ 4. Ichki ishlar organlariga murojaat qiling

  • Eng yaqin IIBga boring yoki onlayn murojaat yuboring.

  • Dalillar bilan ariza yozing va arizangiz ro‘yxatga olinganini tasdiqlang.

O‘zbekistondagi firibgarlik uchun javobgarlik

O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 168-moddasida firibgarlik quyidagicha tariflanadi:

Firibgarlik — boshqa shaxsning mol-mulkini yoki mol-mulkka bo‘lgan huquqini aldov yo‘li bilan yoki ishonchni suiiste’mol qilib qo‘lga kiritish.

Og‘ir hollarda (yirik miqdor, oldindan til biriktirib, kompyuter texnologiyalari orqali) quyidagi jazolar qo‘llaniladi:

  • Katta miqdorda jarima,

  • Majburiy jamoat ishlari,

  • 5 yildan 8 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish.

Manba: norma.uz

O‘zbekistonda keng tarqalgan firibgarlik sxemalari

Sxema turi Belgilari Himoya
Soxta “bank xodimi” “Kartangizda muammo bor” deyishadi Bankka o‘zingiz alohida qo‘ng‘iroq qiling
Arzon tovarlar Juda past narx, aloqa yo‘q Saytni tekshiring, izohlarni o‘qing
SMS orqali aldash Kodlar, havolalar yuboriladi Hech narsa ochmang, zudlik bilan o‘chiring
“Kredit olgan ekansiz” Sizga tegishli bo‘lmagan kredit Bankga murojaat qiling va IIBga ariza yozing
“Hisobingiz bloklangan” Ma’lumotlaringizni olishga harakat qilishadi Faqat rasmiy manbalarni tekshiring

Qayerga murojaat qilish mumkin?

Tashkilot Aloqa ma’lumotlari Vazifasi
Ichki ishlar vazirligi (IIV) 📞 102
🌐 www.mvd.uz
Jinoyat bo‘yicha ariza qabul qilish
Markaziy bank 🌐 www.cbu.uz Bank bilan bog‘liq muammolarni ko‘rib chiqish
Cyber xavfsizlik markazi 🌐 www.cyber.uz Kiberfiribgarlik bo‘yicha ko‘mak
O‘zbekiston Ombudsmani 🌐 www.ombudsman.uz Fuqarolik huquqlarini himoya qilish

Firibgarlikdan qanday himoyalanish kerak?

  • Shaxsiy ma’lumotlarni bermang: Kodlar, login-parol, pasport nusxasi hech kimga yuborilmasin.

  • Ikki bosqichli himoyani yoqing: Bank, pochta, ijtimoiy tarmoqlarda ikki faktorli autentifikatsiyani yoqing.

  • Antivirus va xavfsizlik dasturlarini o‘rnating: Internetda xavfsiz bo‘lish uchun.

  • Shubhali havolalarni bosmang: Noma’lum raqamlar yoki havolalarga ehtiyot bo‘ling.

  • Do‘stlaringizni xabardor qiling: Yaqinlaringizni bu kabi holatlardan ogohlantiring.

Foydali ma'lumot

Ko‘chmas mulk oldi-sotdi nizolari

Uy sotib olish yoki sotish – bu har bir inson hayotidagi muhim, baxtli va ko‘pincha hayajonli voqeadir. Ko‘pchilik uchun bu katta investitsiya, orzular ro‘yobi, ba’zilar uchun esa yangi imkoniyatlar eshigi. Ammo afsuski, bu jarayon har doim ham silliq kechmaydi. Ba’zida xaridor va sotuvchi o‘rtasida kutilmagan kelishmovchiliklar, tushunmovchiliklar, hatto jiddiy muammolar – ya’ni Ko‘chmas mulk oldi-sotdi […]

0
0
23

Tuhmatga qarshi javobgarlikka tortish: O’zbekiston fuqarolari uchun qo’llanma

Tuhmat — bu noto’g’ri va tuhmat qiluvchi ma’lumotlarning tarqatilishi bo’lib, bu ko’pincha biror kishining sha’ni, qadr-qimmati yoki ishbilarmonlik obro’siga zarar yetkazadi. O’zbekistonda tuhmat, qonunlarga ko’ra, huquqbuzarlik hisoblanadi va javobgarlikka tortilishga sabab bo’lishi mumkin. Ushbu maqolada biz tuhmatga qarshi qanday harakat qilishni, qanday huquqlarni himoya qilishni va aybdorni qanday javobgarlikka tortishni ko’rib chiqamiz. Tuhmat nima? Tuhmat […]

1
1
283

Qurilish jarayonida kafolat masalalari

Yangi uy qurish yoki mavjudini ta’mirlash – har birimizning hayotimizdagi eng muhim va hayajonli voqealardan biridir. Bu nafaqat devor va tomlar, balki orzular, qulaylik va kelajakdagi xotirjamlik qurish demakdir. Ammo bu katta loyiha yakunlangandan so‘ng kutilmagan muammolar yuzaga kelsa-chi? Masalan, tom oqsa, devorlarda yoriqlar paydo bo‘lsa yoki suv tizimi ishlamay qolsa-chi? Aynan mana shunday holatlarda […]

0
0
32

Ma’muriy shikoyat arizasini to‘g‘ri rasmiylashtirish

O‘zbekistonda davlat organlari yoki mansabdor shaxslarning harakatlari (harakatsizligi) yoki qarorlaridan norozimisiz? Ishbilarmonlik faoliyatingizga to‘sqinlik qilyaptimi yoki fuqarolik huquqlaringiz poymol bo‘layotgandek tuyulyaptimi? Unda siz yolg‘iz emassiz. O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy sud ishlarini yuritish to‘g‘risidagi kodeksi har bir fuqaro va tadbirkorga o‘z huquqlarini himoya qilish uchun kuchli vosita – ma’muriy shikoyat berish imkoniyatini beradi. Ammo ushbu vosita faqatgina […]

0
0
86

MChJdan chiqish: ulushning haqiqiy qiymatini qanday undirish mumkin

«Ulushimni sotib olinglar» — deb ariza yozgan hamkasbingiz ketadi, lekin pulini olmasdan ketmaydi. Ko’plab tadbirkorlar bu daqiqada birinchi marta bilib qolishadi: chiqib ketayotgan ishtirokchiga nominal emas, balki jamiyat sof aktivlaridagi ulushiga mutanosib — ya’ni haqiqiy — qiymat to’lanishi kerak. Va bu summa ustav fondida yozilgan raqamdan ancha katta bo’lishi mumkin. 2026-yil aprel«MChJ to’g’risida»gi qonunning yangi […]

0
0
13

Dehqonchilik subsidiyasini olishdagi xatolar

Assalomu alaykum, aziz dehqonlar! Bilamizki, sizning mehnatingiz – O’zbekistonning rizq-ro’zidir. Har kuni dalada ter to’kib, hosil yetishtirasiz, mamlakatimiz dasturxoniga fayz kiritasiz. Davlatimiz ham bu zahmatli mehnatingizni qadrlab, dehqonchilikni rivojlantirishga alohida e’tibor qaratmoqda. Shu maqsadda, sizning ish faoliyatingizni yengillashtirish, zamonaviy texnologiyalarni joriy etish va, eng muhimi, daromadingizni oshirish uchun turli subsidiyalar ajratilmoqda. Bu subsidiyalar shunchaki bir […]

0
0
64

Korporativ ulushlarni bo‘lishdagi huquqiy xatarlar

Biznes hamkorlik – ko‘pincha katta muvaffaqiyatlar sari yo‘l ochadi. Ammo har qanday hamkorlik kabi, u ham o‘z nihoyasiga yetishi mumkin. Va aynan shu nuqtada, ba’zan eng nozik, ba’zan esa eng ziddiyatli masalalar yuzaga keladi: korporativ ulushlarni bo‘lishdagi huquqiy xatarlar. Bu mavzu, ayniqsa O‘zbekistondagi korxona hissadorlari va investorlar uchun juda muhim, chunki noto‘g‘ri yoki e’tiborsiz yondashuv […]

0
0
28

Farzandga vasiylik masalasidagi nizolar

Ajralish har doim og’riqli jarayon bo’lib, u nafaqat er-xotinning hayotini, balki farzandlarning kelajagini ham tubdan o’zgartiradi. Bunday paytda ota-onalarning eng katta tashvishi, shubhasiz, farzandlarining taqdiri, ularning kim bilan yashashi, ta’lim-tarbiyasi va umumiy farovonligi bo’ladi. Afsuski, ko’pincha ajralish jarayoni farzandga vasiylik masalasidagi nizolar bilan yanada murakkablashadi. Bunday holatlar nafaqat ota-onalar, balki eng avvalo, beg’ubor bolalar uchun […]

0
0
59

Bank krediti bo‘yicha garov tortishuvi

Bankdan kredit olish ko‘pchilik uchun katta umid va yangi imkoniyatlar eshigini ochadi. Uy sotib olish, biznesni kengaytirish, ta’lim olish yoki boshqa muhim maqsadlarni amalga oshirishda kredit qulay yechim bo‘lishi mumkin. Biroq, hayotda kutilmagan vaziyatlar, moliyaviy qiyinchiliklar yuzaga kelishi va olingan kreditni to‘lashda muammolar paydo bo‘lishi mumkin. Aynan shunday holatlarda bank krediti bo‘yicha garov tortishuvi deb […]

0
0
28

Fuqarolik sudiga da’vo arizasi topshirish tartibi

Hayotimiz har doim ham silliq kechavermaydi. Ba’zida biz o’zimizni nohaqlik qurboni deb his qilganimizda, mulkiy nizolar, qarzlarni undirish, oilaviy masalalar yoki iste’molchi huquqlarining buzilishi kabi muammolarga duch kelamiz. Bunday vaziyatlarda, adolatni tiklash va o’z huquqlaringizni himoya qilish uchun qonuniy yo’l mavjud – fuqarolik sudiga murojaat qilish. Ammo ko’pchilikni «qanday qilib?» degan savol qiynaydi. Aynan mana […]

0
0
430

Politsiyaga chaqirilganingizda qanday harakat qilish kerak: O’zbekiston fuqarolari uchun qo’llanma

Politsiyaga chaqirilganlik — bu ko’pchilik uchun kutilmagan va stressli holat bo’lishi mumkin. Siz guvoh, gumonlanuvchi yoki jabrlanuvchi sifatida chaqirilgan bo’lishingiz mumkin, lekin har qanday holatda ham o’z huquqlaringizni bilish juda muhim. O’zbekistonda politsiya bilan aloqaga kirishish uchun qanday qonuniy huquqlarga egasiz va qanday harakat qilish kerakligini bilish sizni yanada xavfsizroq qilishga yordam beradi. Ushbu maqolada […]

0
0
198

Vaqtinchalik yashash ruxsatnomasini uzaytirish

O’zbekiston, mehmondo’st va imkoniyatlarga boy diyor. Bu mamlakatda yashash, ishlash, o’qish yoki oila qurish baxtiga muyassar bo’lgan har bir chet ellik uchun o’z maqomini qonuniy saqlash nihoyatda muhimdir. Agar siz O’zbekistonda vaqtinchalik yashash ruxsatnomasi (VRR) bilan istiqomat qilayotgan bo’lsangiz, uning muddatini o’z vaqtida uzaytirish nafaqat qonun talabi, balki sizning osoyishta hayotingiz garovidir. Muddat o’tkazib yuborilishi […]

0
0
23
Barcha maqolalarga