O‘zbekistonda firibgarlik qurboni bo‘lsangiz, nima qilish kerak?

O‘zbekistonda firibgarlik qurboni bo‘lsangiz, nima qilish kerak?

0
0
884
Agar siz firibgarlik qurboni bo‘lgan bo‘lsangiz, nima qilish kerak?

Tezda amalga oshirilishi kerak bo‘lgan qadamlar

📵 1. Firibgar bilan aloqani to‘xtating

  • Telefon raqamini, messenjerdagi akkauntini yoki email manzilini bloklang.

  • Shaxsiy ma’lumotlaringizni (PIN-kod, CVV, pasport raqami) hech qachon bermang.

🧾 2. Barcha dalillarni saqlang

  • Suhbatlar skrinshoti, saytlar, reklama, to‘lovlar haqida ma’lumotlarni arxivlang.

  • Bank SMSlari, to‘lov cheklari yoki kvitansiyalarni saqlang.

🏦 3. Bankka murojaat qiling

  • Bank xizmatiga qo‘ng‘iroq qilib, hisobingiz xavfsizligini tekshirtiring.

  • Zarur bo‘lsa, kartani bloklatib, to‘lovlarni to‘xtating yoki qaytarish imkonini so‘rang.

👮‍♂️ 4. Ichki ishlar organlariga murojaat qiling

  • Eng yaqin IIBga boring yoki onlayn murojaat yuboring.

  • Dalillar bilan ariza yozing va arizangiz ro‘yxatga olinganini tasdiqlang.

O‘zbekistondagi firibgarlik uchun javobgarlik

O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 168-moddasida firibgarlik quyidagicha tariflanadi:

Firibgarlik — boshqa shaxsning mol-mulkini yoki mol-mulkka bo‘lgan huquqini aldov yo‘li bilan yoki ishonchni suiiste’mol qilib qo‘lga kiritish.

Og‘ir hollarda (yirik miqdor, oldindan til biriktirib, kompyuter texnologiyalari orqali) quyidagi jazolar qo‘llaniladi:

  • Katta miqdorda jarima,

  • Majburiy jamoat ishlari,

  • 5 yildan 8 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish.

Manba: norma.uz

O‘zbekistonda keng tarqalgan firibgarlik sxemalari

Sxema turi Belgilari Himoya
Soxta “bank xodimi” “Kartangizda muammo bor” deyishadi Bankka o‘zingiz alohida qo‘ng‘iroq qiling
Arzon tovarlar Juda past narx, aloqa yo‘q Saytni tekshiring, izohlarni o‘qing
SMS orqali aldash Kodlar, havolalar yuboriladi Hech narsa ochmang, zudlik bilan o‘chiring
“Kredit olgan ekansiz” Sizga tegishli bo‘lmagan kredit Bankga murojaat qiling va IIBga ariza yozing
“Hisobingiz bloklangan” Ma’lumotlaringizni olishga harakat qilishadi Faqat rasmiy manbalarni tekshiring

Qayerga murojaat qilish mumkin?

Tashkilot Aloqa ma’lumotlari Vazifasi
Ichki ishlar vazirligi (IIV) 📞 102
🌐 www.mvd.uz
Jinoyat bo‘yicha ariza qabul qilish
Markaziy bank 🌐 www.cbu.uz Bank bilan bog‘liq muammolarni ko‘rib chiqish
Cyber xavfsizlik markazi 🌐 www.cyber.uz Kiberfiribgarlik bo‘yicha ko‘mak
O‘zbekiston Ombudsmani 🌐 www.ombudsman.uz Fuqarolik huquqlarini himoya qilish

Firibgarlikdan qanday himoyalanish kerak?

  • Shaxsiy ma’lumotlarni bermang: Kodlar, login-parol, pasport nusxasi hech kimga yuborilmasin.

  • Ikki bosqichli himoyani yoqing: Bank, pochta, ijtimoiy tarmoqlarda ikki faktorli autentifikatsiyani yoqing.

  • Antivirus va xavfsizlik dasturlarini o‘rnating: Internetda xavfsiz bo‘lish uchun.

  • Shubhali havolalarni bosmang: Noma’lum raqamlar yoki havolalarga ehtiyot bo‘ling.

  • Do‘stlaringizni xabardor qiling: Yaqinlaringizni bu kabi holatlardan ogohlantiring.

Foydali ma'lumot

Sug‘urta hodisasini isbotlash tartibi

Sug‘urta – bu nafaqat moliyaviy himoya, balki kelajakka bo‘lgan ishonchdir. Ammo ba’zan, kutilmagan hodisa yuz berganda, sug‘urta shartnomasi bo‘yicha kompensatsiya olish yo‘li o‘ylagandan ko‘ra murakkabroq bo‘lib chiqadi. Aksariyat sug‘urtalanuvchilar «sug‘urta hodisasini isbotlash tartibi» qanchalik muhimligini faqatgina hodisa yuz bergandan keyin tushunib yetishadi. Aslida, bu jarayon sug‘urta to‘lovini olishning asosiy kalitidir. Sug‘urta kompaniyasi sizga shunchaki ishona […]

0
0
30

Patent olish uchun hujjatlar ro‘yxati

Oʻzbekistonda innovatsiyalar va texnologiyalar jadal rivojlanayotgan bir davrda, sizning noyob gʻoyalaringizni himoya qilish har qachongidan ham muhimroq. Siz ixtirochi boʻlasizmi, yoki IT loyihalar ustida ishlaydigan dasturchi boʻlasizmi, oʻz mehnatingiz natijasini qonuniy himoya ostiga olish – muvaffaqiyat garovidir. Koʻpincha, yangi gʻoya ustida ishlash qiziqarli boʻlsa-da, uni patentlash jarayoni murakkabdek tuyulishi mumkin. Aslida, bu jarayon tushunarli va […]

0
0
217

Ma’muriy javobgarlikda yumshatuvchi holatlar

Hayotimizda kutilmagan vaziyatlar tez-tez uchrab turadi. Ba’zan o‘zimiz bilmagan holda yoki sharoit taqozosi bilan qonunbuzarlik holatiga tushib qolishimiz mumkin. Ma’muriy javobgarlikka tortilish — bu jiddiy masala, u jarimadan tortib ma’lum huquqlardan mahrum qilishgacha bo‘lgan oqibatlarga olib kelishi mumkin. Biroq, ko‘pchilik fuqarolar bilmaydigan bir jihat bor: qonun har doim ham faqat jazoni ko‘zda tutmaydi, balki insonparvarlik […]

0
0
37

Korporativ ulushlarni bo‘lishdagi huquqiy xatarlar

Biznes hamkorlik – ko‘pincha katta muvaffaqiyatlar sari yo‘l ochadi. Ammo har qanday hamkorlik kabi, u ham o‘z nihoyasiga yetishi mumkin. Va aynan shu nuqtada, ba’zan eng nozik, ba’zan esa eng ziddiyatli masalalar yuzaga keladi: korporativ ulushlarni bo‘lishdagi huquqiy xatarlar. Bu mavzu, ayniqsa O‘zbekistondagi korxona hissadorlari va investorlar uchun juda muhim, chunki noto‘g‘ri yoki e’tiborsiz yondashuv […]

0
0
28

Vaqtinchalik yashash ruxsatnomasini uzaytirish

O’zbekiston, mehmondo’st va imkoniyatlarga boy diyor. Bu mamlakatda yashash, ishlash, o’qish yoki oila qurish baxtiga muyassar bo’lgan har bir chet ellik uchun o’z maqomini qonuniy saqlash nihoyatda muhimdir. Agar siz O’zbekistonda vaqtinchalik yashash ruxsatnomasi (VRR) bilan istiqomat qilayotgan bo’lsangiz, uning muddatini o’z vaqtida uzaytirish nafaqat qonun talabi, balki sizning osoyishta hayotingiz garovidir. Muddat o’tkazib yuborilishi […]

0
0
23

Yer ijarasi bo‘yicha huquqiy bahslar

Hurmatli fermerlar! Yer — bu sizning asosiy boyligingiz, dehqonchilik faoliyatingizning yuragi. Undan samarali foydalanish va u bilan bog’liq huquqiy munosabatlarni to’g’ri yo’lga qo’yish, ayniqsa, yer ijarasi bo‘yicha huquqiy bahslarni oldini olish sizning tinchligingiz va farovonligingiz garovidir. Ko’pincha, oddiy tushunmovchiliklar yoki shartnomadagi kichik bir noaniqlik katta muammolarga sabab bo’lishi mumkin. Biz sizga bu murakkabliklarni tushunishda va […]

0
0
33

Sud buyrug’i orqali qarz undirish: sudlashmasdan tezkor yechim

Ko’pchilik «qarz undirish» deganda oylab davom etadigan da’vo jarayonini tasavvur qiladi — sudlanish, guvohlar, bahslashuv. Aslida, agar qarz hujjat bilan tasdiqlangan va nizo yo’q bo’lsa, buning ancha tezroq yo’li bor: sud buyrug’i. Bu ish mazmunan ko’rilmasdan, faqat taqdim etilgan hujjatlar asosida chiqariladigan sud hujjati. 171-moddaFPK — sud buyrug’i chiqarish shartlari 10 kunQarzdorning e’tiroz bildirish muddati […]

0
0
10

Hibsga olinayotgan shaxsning huquqlari

Har bir fuqaro o‘z yurtida tinch va xavfsiz yashashni istaydi. Ammo hayotda kutilmagan vaziyatlar sodir bo‘lishi mumkin. Tasavvur qiling, sizni kutilmaganda to‘xtatib, huquqni muhofaza qiluvchi organ xodimlari sizga nisbatan qandaydir ayblovni ilgari surishmoqda. Bunday paytda qanday yo‘l tutishni bilmaslik, qo‘rquv va xavotirga tushish tabiiy. Ayniqsa, shu paytda hibsga olinayotgan shaxsning huquqlari haqida aniq bilimlarga ega […]

0
0
46

Oilaviy mulkni bo‘lish bo‘yicha kelishmovchiliklar

Hayot yo‘limizda ba’zan turmush qurish kabi go‘zal boshlanishlar bo‘lganidek, yo‘llarimizning ayrilishi ham uchrab turadi. Bu jarayonning o‘ziyoq murakkab va og‘riqli bo‘lishi mumkin, ammo u ko‘pincha yanada jiddiyroq savollarni keltirib chiqaradi, xususan, oilaviy mulkni bo‘lish bo‘yicha kelishmovchiliklar. Bu shunchaki moddiy narsalarni taqsimlash emas, balki ortda qolgan xotiralar, birgalikda qurilgan orzular va kelajakdagi hayotni rejalashtirish haqida. Ko‘pgina […]

0
0
44

Korporativ boshqaruvdagi huquqiy bo‘shliqlar

Har bir yirik kompaniya egasining asosiy maqsadi – biznesni barqaror rivojlantirish, bozor ulushini kengaytirish va investitsiyalarning qaytarilishini maksimal darajada oshirishdir. O’zbekistonda tadbirkorlik muhiti jadal o’zgarayotgan bir paytda, muvaffaqiyatga erishish uchun nafaqat marketing va moliyaviy strategiyalarni puxta ishlab chiqish, balki huquqiy xavfsizlikni ham ta’minlash zarur. Ko’pincha, kompaniyalar o’sish sur’ati bilan band bo’lib, e’tibordan chetda qoladigan jiddiy […]

0
0
50

Mualliflik huquqi buzilishi bo‘yicha kompensatsiya

Zamonaviy raqamli dunyoda kontent yaratuvchilar, blogerlar va ijodkorlar uchun o‘z mehnatini himoya qilish har qachongidan ham muhimroq. Har kuni internetda millionlab noyob g‘oyalar, matnlar, tasvirlar, musiqa va videolar paydo bo‘ladi. Afsuski, bu ijodiy mehnat ko‘pincha ruxsatsiz nusxalash, tarqatish yoki o‘zlashtirish holatlari bilan duch keladi. Agarda sizning mualliflik huquqingiz buzilgan bo‘lsa, siz nafaqat o‘z ijodingizni himoya […]

0
0
31

Qurilishda subpudratchi javobgarligi

O‘zbekistonda qurilish ishlari doimiy ravishda rivojlanib bormoqda, yangi binolar, inshootlar va infratuzilma loyihalari qad rostlamoqda. Shu bilan birga, har qanday qurilish loyihasi murakkab jarayon bo‘lib, unda ko‘plab tomonlar ishtirok etadi. Ko‘pincha, asosiy pudratchi ishning bir qismini boshqa ixtisoslashgan tashkilotlarga, ya’ni subpudratchilarga topshiradi. Lekin aynan shu holatda buyurtmachi uchun muhim savol tug‘iladi: qurilishda subpudratchi javobgarligi qanday […]

0
0
24
Barcha maqolalarga