Yuristlarga savollar Topildi 199

Bir necha yil oldin chet el valyutasida kredit olgan edim, endi kurs keskin o’sgani sababli oylik to’lovlar og’irlashib qoldi. Kreditni muddatidan oldin milliy valyutada to’lab, shartnomani yopmoqchiman, lekin bank «faqat valyutada qabul qilamiz» deb javob bermoqda. Bu qonuniymi va valyuta kursi tafovutidan kelib chiqadigan zararni kim ko’taradi?

Do’stimga bank krediti olishda kafil bo’lgan edim, endi u ishini yo’qotib, to’lovlarni to’xtatib qo’ydi. Bank menga xat yuborib, qolgan qarzni to’liq to’lashimni talab qilmoqda, garchi men shartnomani imzolaganimda faqat «ma’lum bir foiz» javobgar bo’lishimni tushungan edim. Kafolat shartnomasini qayta o’qib chiqdim, u yerda mening javobgarligim chegarasi aniq yozilmagan ko’rinadi. Kafil sifatida mening javobgarligim qanday hisoblanadi va buni kamaytirish yoki bekor qilish imkoni bormi?

Otam qayta uylanganidan keyin o’gay onamning avvalgi turmushidan bo’lgan farzandi bilan bir uyda o’sdik, u meni haqiqiy aka-uka kabi ko’rar edi. Endi otam vafot etdi, lekin bu o’gay birodarim qonuniy jihatdan meros olish huquqiga ega emasligini eshitdim. Bu haqiqatmi va uning huquqini qanday himoya qilish mumkin?

Otam to’satdan vafot etdi, u hech qanday vasiyatnoma qoldirmagan. Onam, men va akam qolganmiz. Meros qonun bo’yicha qanday taqsimlanishi kerak, va bu jarayonni boshlash uchun qanday hujjatlar va qaysi muddatda notariusga murojaat qilishimiz kerak?

Ishdan bo’shaganimga ikki hafta bo’ldi, lekin sobiq ish beruvchim mehnat daftarchamni hali ham qaytarib bermayapti, «buxgalter band» degan bahonalar bilan cho’zib kelmoqda. Bu daftarchasiz yangi ishga kira olmayapman. Bu holatda ish beruvchini majburlash uchun qanday harakat qilishim mumkin?

Qo’shnimning kvartirasida sodir bo’lgan o’g’irlik ishi bo’yicha guvoh sifatida ichki ishlar bo’limiga chaqiruv qog’ozi keldi. Men hech qanday jinoyatga aloqam yo’q, lekin sudga yoki tergovga birinchi marta chaqirilyapman va o’zimni qanday tutishni bilmayman. Guvoh sifatida mening huquq va majburiyatlarim qanday?

Buxgalterim QQS hisobotini tayyorlashda xatolikka yo’l qo’yganini, sotilgan mahsulot bo’yicha soliq noto’g’ri hisoblanganini payqadik. Bu xatoni soliq organi topmasdan oldin o’zimiz qanday tuzatishimiz mumkin va bu bizni jarimadan qutqaradimi?

Kompaniyamda muhandis bo’lib ishlayman va ish vazifalarimni bajarish jarayonida yangi texnik yechim ixtiro qildim. Ish beruvchim bu ixtiro to’liq kompaniyaga tegishli deb hisoblayapti, men esa hech bo’lmasa mualliflik va qandaydir kompensatsiya huquqim borligini o’ylayman. Bu masala qonun bo’yicha qanday hal qilinadi?

Yangi ishga kirganimda uch oylik sinov muddati belgilangan edi, ikki oy o’tgach ish beruvchi meni «sinovdan o’tmadingiz» deb hech qanday aniq izohsiz ishdan bo’shatdi. Menimcha ishimni yaxshi bajargan edim. Sinov muddatida bo’shatish uchun ish beruvchi qanday talablarga rioya qilishi kerak?

Yaqinim jinoyat ishi bo’yicha ayblanuvchi sifatida ko’rilmoqda va biz uchun advokat yollash zarur, lekin advokat xizmati qancha turishi va uni qanday to’lash kerakligini bilmaymiz. Agar moliyaviy imkoniyatimiz cheklangan bo’lsa, davlat tomonidan bepul advokat berilishi mumkinmi?